- მარიამ, თქვენი ერთი ფრაზით მინდა, დავიწყოთ: „რაც თავი მახსოვს, სულ იმას ვთამაშობდი, რომ ვიღაც სხვა ვიყავი.“ ეს თქვენს ბავშვობაზე თქვით. რატომ? მარიამ ჯოლოგუა არ მოგწონდათ? 

- არ მახსოვს, მომწონდა თუ არ მომწონდა მარიამ ჯოლოგუა. მე მგონი, ბავშვები სულ თამაშობენ - ხან ექიმობანას, ხან სახლობანას, ხან მასწავლებლობანას... ის მომენტიც იყო, რომ ჩვენს თაობას მშობლები სხვანაირად ზრდიდნენ - „კეთილშობილ ქალთა პანსიონის" აღსაზრდელებივით. ამიტომ მინდებოდა ხოლმე, მარტო ვყოფილიყავი და თავი ვიღაც სხვად წარმომედგინა. შესაძლოა, ეს შინაგანი მოთხოვნილების გამოვლენის და დაკმაყოფილების საშუალება იყო. სითამამე, რომელმაც თავი შემდეგ იჩინა, როცა მსახიობობა გადავწყვიტე, ჩემში, ალბათ, თავიდანვე  კოდირებული იყო. 

- ბავშვობაში ჩაკეტილი და მორცხვი იყავით. ეს ძალიან განსხვავდება თქვენი დღევანდელი იმიჯისგან - მარტოსული ბავშვი მიზანდასახულ და მებრძოლ ზრდასრულად გარდაიქმნა. თუ გაქვთ გაცნობიერებული, რამ გამოიწვია თქვენი ხასიათის ასეთი მკვეთრი ცვლილება?  

- ხუთი წლის წინ თანაკლასელები შევიკრიბეთ და ჩვენი დამრიგებელი დავპატიჟეთ. მისთვის მე ერთ-ერთი საყვარელი მოსწავლე ვიყავი. შეხვედრის ბოლოს მითხრა, უბრალოდ, სხვა ადამიანი ხარო. სკოლაში ჩუმი და უკონტაქტო ბავშვი ვიყავი. ვერ ვიტყვი, რომ ეს მაწუხებდა იმიტომ, რომ ასეთი იყო ჩემი ბუნება. მერე მართლა შევიცვალე. ახლა ძალიან ცოტა რამ არის, რაც დამაბრკოლებს, რასაც ვერ გავბედავ და ვერ გამოვავლენ. შესაძლოა, ამის მიზეზი ის გახდა, რომ  ძალიან ადრე, 19 წლის ასაკიდან მომიწია, ზრდასრული ადამიანი გავმხდარიყავი. 

- იმიტომ, რომ უკვე შვილი გყავდათ. 

- დიახ, 19 წლისამ გავაჩინე შვილი. იქიდან გამომდინარე, რომ ჩემი ეს ნაბიჯი - ოჯახის შექმნა - ოთხ წელიწადში განქორწინებით დასრულდა, ადვილი მისახვედრია, რომ იქ ყველაფერი რიგზე არ ყოფილა. ადრე შევეჯახე პრობლემებს, ადრე ვისწავლე საკუთარი „მე”-სთვის ბრძოლა. „მაგიდაზე მუშტის დარტყმაც" მომიხდა. ალბათ, ამან გამომაფხიზლა და შემცვალა. თუმცა, ცხოვრების მადლობელი ვარ, რომ ასე მოხდა, არ ვნანობ. 

- ეს „მუშტის დარტყმა“ ბავშვის ინტერესთან იყო დაკავშირებული, თუ საკუთარი თავის დაცვასთან? 

- თავიდან ეს იყო ჩემი „მე”-სთვის ბრძოლა, საბედნიეროდ, დროულად გავაცნობიერე ამის საჭიროება. ბევრი ქალია, რომელსაც ქვიშასავით უსხლტება ხელიდან საკუთარი თავი. მეც მქონდა ეს პერიოდი. მაგრამ მალე გამოვფხიზლდი. საკუთარი „მე”=სთვის ბრძოლა უფრო პასიური იყო. თუმცა, ძალიან პატარა ასაკში მივხვდი, რომ ჩემი შვილის ინტერესებისთვის უნდა მებრძოლა. ახლა რამხელაც არის ჩემი შვილი, იმხელა ვიყავი. არადა, მას ჯერ კიდევ  ბავშვად აღვიქვამ. ცხოვრებისგან ისეთი გაკვეთილები მივიღე, რომლებიც ბევრი ნეგატივით იყო სავსე. მაგრამ ეს ყველაფერი, ალბათ, იმისთვის იყო საჭირო, რომ სამომავლოდ მესწავლა. 

- თუ არის თქვენს ბავშვობაში რაიმე ისეთი, რის შენარჩუნებასაც ისურვებდით, ან რის შენარჩუნებასაც მკვეთრად დადებითად აფასებთ?

- ბავშვობიდანვე მე და ჩემს ძმას ერთმანეთთან და მშობლებთან ძალიან კარგი ურთიერთობა გვქონდა. ჩემი ოჯახიდან გამომდინარე ჩამომიყალიბდა წარმოდგენა, როგორი უნდა იყოს ოჯახი. როგორი ოჯახიც მყავს და როგორი ურთიერთობაც მაქვს მის წევრებთან - ეს არის ის, რაც ბავშვობაში ვისწავლე და ბავშვობიდან გამომყვა. 

- ვიცი, როგორი შესანიშნავი მშობლები გყავთ და ზუსტად ამიტომ ვიკითხავ: თქვენი აღზრდის პროცესში თუ იყო რაიმე ისეთი, რამაც თქვენ გასწავლათ, რომ ეს არ უნდა გაიმეოროთ, ეს უნდა შეცვალოთ. ასე ვთქვათ, „პირიქით გაკვეთილი“ თუ გახსენდებათ? 

- იმ თაობაში მშობლებსა და შვილებს შორის ცოტა დისტანციური ურთიერთობა იყო. ჩვენი შვილები სხვანაირად გველაპარაკებიან და ეს სულაც არ არის ცუდი. ჩვენ თვითონ ვაძლევთ ამის უფლებას შვილებს. ჩემი ბავშვობისას იყო ეს დამოკიდებულება, რომ მშობელი რასაც ამბობს, ასეა და უნდა დაუჯერო. დღეს შვილი გკითხავს: „რატომ უნდა დაგიჯერო?“ შენც უხსნი: „უნდა დავილაპარაკოთ. მე უნდა გითხრა, რატომ ვფიქრობ, რომ ასე უნდა მოიქცე, შენ უნდა მითხრა, რატომ გინდა, რომ საწინააღმდეგო ნაბიჯი გადადგა. მერე ვცადოთ, კონსენსუსი ვიპოვოთ, როგორ მოვიქცეთ საბოლოოდ ისე, რომ არც შენ გეწყინოს და არც მე მეწყინოს.“ ჩემები მკაცრი მშობლები არ ყოფილან, მაგრამ წესები, რომლებსაც შვილი უნდა დაემორჩილოს, რა თქმა უნდა, ოჯახში იყო. შეიძლება, ისინი კიდევ უფრო დისტანცირებულები იყვნენ თავისი მშობლებისგან. თან, რეალურად, ჩვენ და ჩვენი შვილები სხვადასხვა საუკუნეში გავიზარდეთ. ჩვენი მშობლები და მათი მშობლები მაინც ერთ ეპოქაში ცხოვრობდნენ. ახლა ყველაფერი შეცვლილია. ჩემმა შვილმა შეიძლება მითხრას: „კარგი ახლა, გიჟი ხომ არ ხარ?!“ მისთვის ეს ის ფრაზაა, რომელსაც მეგობარს ეტყვის. მეც ამას ვერ მივიღებ ისე, თითქოს, რამე უკადრებელი მაკადრა. მაგრამ მე ჩემს მშობელს „გიჟი ხომ არ ხარ?!“ - ვერც ადრე ვეტყოდი და ვერც ახლა ვეტყვი.  

„წესრიგის და გაწერილი „to do list”-ის გარეშე ვერ ვიარსებებ, მაგრამ ყველაზე მეტად ეგ “ლისტი“ მძულს.“

- ადამიანების ნაწილი მიზანზეა ორიენტირებული, ნაწილი კი მიზნებს საერთოდ არ ისახავს და პროცესს მიჰყვება. თქვენ მიზნის და დაგეგმვის ადამიანი ხართ. როგორ ფიქრობთ, პროცესზე ორიენტირებული ადამიანები უფრო მეტ სიამოვნებას ხომ არ ღებულობენ ცხოვრებისგან? 

- ეს ის თემაა, რომელზეც ბოლო დროს ბევრს ვფიქრობ, იმის შემდეგ, რაც ორმოცი წლის გავხდი. თავს ჯერ კიდევ ახალგაზრდად ვგრძნობ, მაგრამ, ამავე დროს, ვითვალისწინებ, რომ, ალბათ, ახალგაზრდობის ბოლო ეტაპია. ჰოროსკოპით კურო ვარ. ზოგს სჯერა ჰოროსკოპის, ზოგს არ სჯერა. ზოგი ჰგავს თავის ჰოროსკოპს, ზოგი არ ჰგავს. ვინც მე მიცნობს და ჰოროსკოპში ერკვევა, ამბობს, რომ სახელმძღვანელოებში აღწერილი, კლასიკური კურო ვარ. 

- ეს რას ნიშნავს? 

- მისი მთავარი თვისებაა მიზანდასახულობა, ბრძოლა, გამძლეობა... ხარია, რომელმაც, რა სიმძიმეც არ უნდა დაიდოს უღელზე, წაიღებს და თავის ადგილზე მიიტანს. ოღონდ, თან თავისუფლად უნდა გრძნობდეს თავს, ანუ ეს ტვირთი მისი ნებაყოფლობითი არჩევანი უნდა იყოს. წესრიგის და გაწერილი „to do list”-ის გარეშე ვერ ვიარსებებ, მაგრამ ყველაზე მეტად ეგ “ლისტი“ მძულს. ვერ ვიტყოდი, რომ საქმემ დამიმორჩილა, რომ ამის გამო ცხოვრების სიამოვნებას ვკარგავ და ამას განვიცდი. არა, ეს ჩემი ბუნებრივი მოცემულობაა. ყველაზე კარგად თავს ამ მდგომარეობაში ვგრძნობ. ნამდვილად ასეთი ვარ ბუნებით. მაგრამ, რა თქმა უნდა, ამასაც ვიაზრებ, რომ ვალდებული ვარ, ამ ჩემს „to do list”-ს ვემსახურო; რომ ბევრი საქმე და მოვალეობა მაქვს აღებული საკუთარ თავზე, რაც ჩემი ცხოვრების ყოველდღიურ ჩარჩოს ქმნის. 

- ზუსტად ამას ვგულისხმობდი. 

- დიახ, მივხვდი. ერთხელ ჩემს მეგობარს ვუთხარი: ყველაფერს ვასწრებ, მაგრამ ვერაფერს ვირგებ-მეთქი. დღეს. მაგალითად, დილიდან დავლევდი ყავას და ვიფიქრებდი, რა შეიძლება მკითხოს ია ანთაძემ და რა პასუხი შეიძლება გავცე; მერე, აქედან პარკში წავიდოდი, მუსიკას მოვუსმენდი, ვიფიქრებდი იმაზე, რაზეც ვისაუბრეთ - რა ვთქვი, რა არ ვთქვი... მაგრამ ამის საშუალება არ მაქვს იმიტომ, რომ ამისთვის არ მცალია. ზოგჯერ მიჩნდება კითხვა: აბა, როდის ვცხოვრობ?!  ჩემს ყველა მოვალეობას ვასრულებ, მაგრამ როდისღა ვცხოვრობ ჩემი ცხოვრებით?! ამაზე პასუხი, ჯერჯერობით, ვერ ვიპოვე და ვერც გზა ვიპოვე, რომ მეტი ვიცხოვრო. მეორე მხრივ, ერთ მშვენიერ დღეს რომ გავიღვიძო და აღმოვაჩინო, რომ ეს მოვალეობები აღარ მაქვს, დარწმუნებული ვარ, ორი დღე კარგად დავისვენებ. მეხუთე დღეს კი აუცილებლად ბორგვა დამეწყება. ევროპაში ბევრ ქვეყანაში მიმოგზაურია, მაგრამ არც ერთხელ არ ვყოფილვარ თურქეთში, ეგვიპტეში, საბერძნეთში ან სხვაგან, კურორტზე ჩაკეტილ სასტუმროში დასასვენებლად. 

- ამბობთ, ხასიათით ექსპერიმენტატორი ვარ და, როცა საჭიროა, რისკზეც მივდივარო. რა არის თქვენი რისკის ფარგლები? თქვენი რისკიც გათვლილია? თუ სპონტანურია? 

- რისკებს ყოველთვის ვითვალისწინებ. როცა სერიოზულ ნაბიჯს ვდგამ, ყოველთვის ვითვლი პლუსებს და მინუსებს. გონებაში მაქვს ჩამოწერილი დადებითი მხარეებიც და რისკებიც. რა თქმა უნდა, რაღაც შეიძლება გამომრჩეს და შეცდომა დავუშვა. არათუ რისკებს ვითვალისწინებ, იმ რისკებზე პასუხებიც კი წინასწარ მაქვს მზად. 

- თქვენს სიტყვებზე მთამსვლელები გამახსენდა. ისინი მუდმივად რისკის ზონაში არიან, მაგრამ კარგ მთამსვლელს ყველა რისკი დათვლილი აქვს. ეს არ გამორიცხავს, რომ რაღაც გაუთვალისწინებელი შეიძლება მოხდეს. 

- დიდ პატივს ვცემ და ცოტა მშურს კიდეც სპონტანური ადამიანების. აღფრთოვანებულიც კი ვყოფილვარ მათი სპონტანური ნაბიჯებით. არ ვამბობ, რომ მაინცდამაინც ის გზაა სწორი, რომელსაც მე მივყვები. მიფიქრია, რამდენად თავისუფალია ის, ვიდრე - მე, რომელიც ყველაფერს ვზომავ. 

- მიგაჩნიათ თუ არა თქვენი ცხოვრების ერთ-ერთ რისკიან ნაბიჯად, რომ 19 წლის ასაკში უკვე შვილი გყავდათ? 

- ბავშვი - არა. დაქორწინება, რა თქმა უნდა, მიმაჩნია. საერთოდ, ვფიქრობ, რომ ყველაზე მეტი, რაც შეიძლება ქალმა გააკეთოს, შვილის გაჩენაა. რაც არ უნდა ცუდად დამთავრდეს ქორწინება, როცა ამ ნაბიჯის შედეგად შვილი იბადება, ესე იგი, ქორწინება სწორი იყო. 

- ის, რომ ძალიან მცირე ასაკში გახდით დედა, რისკების სფეროდან მთლიანად გატანილი გაქვთ? 

- დიახ, ნამდვილად. თუმცა, ახლა ყველას ვეუბნები, რომ არ უნდა იჩქაროს, შეირგოს ცხოვრება, ახალგაზრდობა. მე ეს ყველაფერი დამაკლდა. ბავშვობიდან პირდაპირ ქალობაში გადავედი. სტუდენტობა, ახალგაზრდობა, თავისუფლება სულ ორი წელი გაგრძელდა. მესმის, რომ მშობლებს ეშინოდათ ქუჩაში ჩემი გაშვება. მაშინ მობილური ტელეფონი არ არსებობდა და ყველას გვახსოვს, როგორი დრო იყო. 1980 წელს ვარ დაბადებული და მეგობრებთან ერთად ქუჩაში სიარული რომ უნდა დამეწყო, მაშინ დადგა ყველაზე საშიში წლები. რეალურად, ისე გამოვიდა, რომ თავისუფლება და ახალგაზრდობა ვიგრძენი მერე, როცა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ჩავაბარე. ჩემი თავისუფლება სტუდენტობის დროს სულ წელიწად-ნახევარი გაგრძელდა. მერე უკვე გავხდი ქალი. თუმცა, პატარა ასაკში შვილის გაჩენას უდიდესი პლუსიც აქვს: ერთ მშვენიერ დღეს აღმოაჩენ, რომ შენხელა შვილი გყავს, შენ კი მისი მეგობარი ხარ

- თქვენს შვილებს შორის ასაკში სხვაობა 13 წელია. თუ არის რაიმე მნიშვნელოვანი, რაც მეორე შვილის გაზრდის დროს უკვე იცოდით, პირველი შვილის გაზრდის დროს კი არ იცოდით და, ამის გამო, ბავშვს რაღაც დააკლდა?

- უფროსს თუ რამე დააკლდა, უფრო - მერე, ოთხიდან რვა წლამდე, როცა უკვე თეატრალურში ჩავაბარე. ეს ის პერიოდი იყო, როცა თავი დავაღწიე ჩემთვის სტრესულ გარემოს. მაშინ ბუკა ოთხი წლის იყო. შემდეგი ოთხი წელი, რვა წლამდე, ბავშვი ჩემს მშობლებთან იზრდებოდა. თეატრალურში სწავლა მხოლოდ ლექციებზე სიარულს არ ნიშნავს, თეატრშიც უნდა იარო და, ფაქტობრივად, სულ გასული ხარ. თანაც, სწავლასთან ერთად, ის წლები ჩემთვის ფსიქოლოგიური და მორალური რეაბილიტაციის ხანა იყო. იმ ოთხ წელიწადში ჩამოყალიბდა მარიამი, რომელიც დღეს არსებობს. მაგრამ სადაც არ უნდა ვყოფილიყავი, სულ ვფიქრობდი, რომ იმ მომენტში ჩემი შვილის გვერდით არ ვიყავი; ჩემი სხეულის, გონების, სულის დიდი ნაწილი სხვაგან იყო. ეს განცდა სულ მქონდა. ყოველთვის ერთად ვცხოვრობდით, მაგრამ იმ წლებში მას დედა ნამდვილად დააკლდა. მეორე მხრივ, ის პერიოდი ჩემი მშობლების გვერდით გაატარა. ისინიც ახალგაზრდები იყვნენ და, ფაქტობრივად, მათთვის მესამე შვილი იყო. ბავშვის პიროვნების ფორმირებაში იმ ოთხმა წელმა დიდი როლი ითამაშა. ბუკა ძალიან ჰგავს ჩემს მშობლებს, განსაკუთრებით, მამაჩემს. როცა რვა წლის იყო, პირველად წავედით ერთად უცხოეთში. ბერლინში ჩემს ძმას ჩავაკითხეთ, მერე სტოკჰოლმში გავყევით. ნამდვილი მოგზაურობა გვქონდა და იმ პერიოდიდან უკვე მეგობრები ვართ, დედა-შვილსაც ვერ ვიტყოდი. სანამ სულ პატარა იყო და საცხოვრებლად ჩემს მშობლებთან გადავიდოდით, ფრინველი რომ კვერცხებს იცავს, ისეთი სიგიჟის დედა ვიყავი. სახლიდან არ გავდიოდი, რომ ბავშვს არ მოვშორებოდი. არადა, პირიქით ხდება ხოლმე. ბევრისგან მომისმენია, რომ ძალიან ახალგაზრდამ გავაჩინე შვილი და დედად თავს ნაკლებად ვგრძნობდი, მეორე კი ჩემი გაზრდილია და ბევრად უფრო აღვიქვი შვილადო. ჩემს შემთხვევაში, პირიქით იყო. მეორე შვილის მიმართ განსხვავებული დამოკიდებულება მაქვს. ბავშვიც განსხვავებულია. ორივე დაიბადა პიროვნება, შეგნებული ადამიანი. თუმცა, აბსოლუტურად სხვადასხვანაირები არიან. ბუკა მოაზროვნე, ემოციური და ღრმაა. მამაჩემს ამითიც ჰგავს: მათი სულიერება მათ გარშემო ქმნის გარსს, რომელიც უარყოფითს ახლოს არ უშვებს. თქვენ იცნობთ მამაჩემს და მიხვდებით, რას ვამბობ. რაც შეეხება პატარას, აქტიური და ბრძოლისუნარიანია, ამით მე მგავს. ძალიან თავდაჯერებული, თავისუფალი და კაცური ბიჭია. ცხოვრებაში არ დაიკარგებაო, რომ ამბობენ, ასეთია. 

„წინააღმდეგობა კი არ შემხვდა ოჯახის მხრიდან, არამედ, შემხვდა ნამდვილი შოკი.“

- მთელი ცხოვრება მსახიობობა გინდოდათ, მაგრამ მიზნისთვის ადვილად არ მიგიღწევიათ, საკმაოდ შორიდან მოგიხდათ მოვლა. ჯერ ხელოვნებათმცოდნეობას სწავლობდით, მერე სარეჟისორო ფაკულტეტზე ჩააბარეთ და ბოლოს, როგორც იქნა, სამსახიობო ფაკულტეტი დაამთავრეთ. თქვენს თავს პლუსად უთვლით თუ მინუსად, რომ ასე გაგიხანგრძლივდათ მიზანთან მისვლა, მაგრამ ბოლოს მაინც თქვენი გაიტანეთ? 

- უკვე ათი წელია, ამას ჩემს თავს პლუსად ვუთვლი და გეტყვით, რატომ. თავიდანვე ვერ ჩავაბარე თეატრალურ ინსტიტუტში იმიტომ, რომ ოჯახისთვის ეს იყო შოკი. ვემზადებოდი, რომ უნივერსიტეტში ხელოვნებათმცოდნეობაზე ჩამებარებინა. როცა მაისში ვთქვი, რომ მაინც მსახიობობა მინდოდა, წინააღმდეგობა კი არ შემხვდა ოჯახის მხრიდან, არამედ, შემხვდა ნამდვილი შოკი. შოკთან ერთად, ერთი წამით ვერ დაუშვეს, რომ ეს სერიოზული განზრახვა იყო. მთელ დუნიაზე არავინ არ გვყოლია თეატრთან დაკავშირებული და ჩათვალეს, რომ ეს იყო გლამურული ბრჭყვიალი, რომელიც რაღაც ეტაპზე ყველა გოგოს იზიდავს - ან მოდელობა უნდა, ან მომღერლობა, ან მსახიობობა. ჭკვიანი ბავშვი ვიყავი და იმ წლებშიც კი, როცა ყველა ოჯახს - და მათ შორის, ჩვენც - ერთნაირად გვიჭირდა, მე და ჩემს ძმას კერძო მასწავლებლები გვყავდა ინგლისურში და ფრანგულში. სხვა რამისთვის მამზადებდნენ მთელი ცხოვრება. მეუბნებოდნენ, შენი განათლება, შენი გონება ცოდოა მსახიობობისთვისო. ასეთი იყო ჩემი მშობლების დამოკიდებულება. თუმცა, მოგვიანებით დავრწმუნდი, რომ ეს ყველაფერი ძალიან საჭიროა მსახიობისთვის. ასე ჩავაბარე ხელოვნებათმცოდნეობაზე და თან ვფიქრობდი, კარგ განათლებას მივიღებ და მერე აუცილებლად ჩემს მიზნებს დავუბრუნდები-მეთქი. 

- ესე იგი, მაშინვე იცოდით, რომ ბოლოს მსახიობი იქნებოდით. 

- დიახ, ზუსტად ვიცოდი, რომ ბოლოს მაინც იქ მივიდოდი. თუმცა, იმ ეტაპზე ჩემი ბრძოლა კაპიტულაციით დამთავრდა. ხუთი წლის შემდეგ, ბუკა უკვე ორი წლის მყავდა, როცა გავიგე, რომ ლილი იოსელიანს აჰყავდა ჯგუფი თეატრალურ ინსტიტუტში. ეს სარეჟისორო ჯგუფი იყო.  ჩაბარება გადავწყვიტე და პირველ ტურზე რომ უნდა გავსულიყავი (სარეჟისორო ექსპლიკაცია უნდა დამეწერა), წინა დღეს გარდაიცვალა ბაბუაჩემი, ლეო. 

- ბატონ ლეოსაც (ლეო მენაბდე) კარგად ვიცნობდი. მას განსაკუთრებით არ მოეწონებოდა მსახიობობით თქვენი გატაცება.

- რა თქმა უნდა. ბაბუაჩემს არც გაუგია. მას საერთოდ ვინ ეტყოდა, რომ მარიამს მსახიობობა უნდოდა?! ისეთი საწყალი ვიყავი, შავებში ჩაცმული წავედი გამოცდაზე, დავწერე და ბაბუაჩემის პანაშვიდზე მოვბრუნდი. ოთხივე ტური მარტომ, გულშემატკივრის გარეშე, შავებში ჩაცმულმა გავიარე. ორ წელიწადში გამოვუცხადე ქალბატონ ლილის, რომ მსახიობობა მინდოდა. იმავე ჯგუფში დავრჩი, ოღონდ, მსახიობებს შევუერთდი. ერთი ჯგუფი ვიყავით. ოთხი რეჟისორი და თორმეტი მსახიობი. 

- როცა ამდენი ბრძოლის შემდეგ მიზანს მიაღწიეთ, მერე რა მოხდა? 

- მსახიობის პროფესიაში ასაკი გადამწყვეტია. სწავლა რომ დავამთავრე, ხუთი წლით ჩამოვრჩებოდი ჩემს თაობას. ქალის როლს თეატრში ჯერ არავინ მომცემდა და მთლად პატარა გოგოც აღარ ვიყავი. ძალიან დიდი საშიშროება იყო, რომ ნიშის გარეშე დავრჩენილიყავი. ჩემი თანატოლები უკვე თეატრებში მუშაობდნენ, მე კი სწავლა ახლად დამთავრებული მქონდა.

- იმის მიუხედავად, რომ მთავარი მიზნისთვის ადვილად არ მიგიღწევიათ, დღეს თქვენი პროფესიული საქმიანობა მაინც ორ ნაწილად არის გაყოფილი. მსახიობობასთან ერთად, თქვენ ხელმძღვანელობთ ბავშვთა და მოზარდთა თეატრ-სტუდიას Et Cetera. თუ სწორად მესმის, თავიდან ეს ამბავი წამოიწყეთ, როგორც ბიზნესი, რომელიც შემდეგ საზოგადოებრივ საქმიანობად გადაიქცა. ეს საქმიანობა თქვენ სრულიად გამოგარჩევთ თქვენს კოლეგა-მსახიობებს შორის (ალბათ, ბევრს გაახსენდება გოგა პიპინაშვილის თეატრი-სახელოსნოც). თქვენი პიროვნული ზრდის თვალსაზრისით, რა მოგიტანათ ამ სტუდიამ?

- მსახიობობა ძალიან დამოკიდებული პროფესიაა. შენი ინიციატივით ვერაფერს გააკეთებ. 

- ელოდები, როდის დასჭირდები რეჟისორს. 

- დიახ. რომელიღაც მომენტში გავაცნობიერე, რომ „შუაქალაქობა“ ლოგიკური ფინალისკენ მიდიოდა და თან იმ დროს სერიალის მონაწილეები ზენიტში ვიყავით. ვიფიქრეთ, რომ ახლა იყო სწორი დრო იმისთვის, რომ კოლეგებთან ერთად რაიმე ჩვენი საქმე წამოგვეწყო. სულ თავიდან მეტნი ვიყავით. მერე, წელიწად-ნახევარში, გავაცნობიერეთ, რომ ჩადებული და გაწეული შრომა ბევრად მეტი იყო, ვიდრე მიღებული "ხეირი". ამიტომ დავიშალეთ და მარტო დავრჩი. მაშინ უმცროსი შვილი სამი თვის მყავდა. საქმესთან გამკლავება გაცილებით რთული აღმოჩნდა, ვიდრე მეგონა. სტუდიაში ბევრი საორგანიზაციო საქმეა, შემოქმედებითთან ერთად. ორი-სამი წელი ძალიან ვიწვალე. მაგრამ ეს პერიოდი გადავლახე და ჩემი საქმისგან სიამოვნების მიღება დავიწყე. რა თქმა უნდა, სტუდიამ ძალიან გამზარდა. სრულიად სხვადასხვანაირი ვარ სტუდიაში და თეატრში. 

- რას გულისხმობთ? 

- ჩემი ერთადერთი პროფესია მსახიობობაა. გამიმართლა, რომ გენიოსი პედაგოგი მყავდა. თუ ვინმე გენიოსი იყო საქართველოში ჩვენს სფეროში, მიხეილ თუმანიშვილი და ლილი იოსელიანი იყვნენ. დანარჩენი გენიოსები მათი აღზრდილები არიან. მე ზუსტად ვიცი მსახიობის ფარგლები, რეჟისორის ფარგლები. როგორც მსახიობი, ძალიან დამყოლი ვარ, მივყვები და შევყურებ რეჟისორს. კარგი პარტნიორი ვარ, კორექტული დუბლი ვარ. იმიტომ, რომ ჩემი „ეგო“, ჩემი მიზნები და მოთხოვნები არასდროს წინ არ მოდის. მე მაქვს კონკრეტული როლი და ამ მოცემულობაში ყველაფერს ვაკეთებ - ამით ვღებულობ სიამოვნებას. სტუდიაში კი, ორგანიზების და ინიციატივების მხრივ, ყველაფერი მე ვარ. დიდი რისკები, რაც საკუთარ თავზე ამიღია, ყველაზე თამამი ნაბიჯებიც, რაც ცხოვრებაში გადამიდგამს, სტუდიის ხელმძღვანელობას უკავშირდება. როგორც მსახიობს, არავინ შემიწუხებია, მაგრამ სტუდიის სახელით მთებს გადავდგამ. მებრძოლი ადამიანი ჩემში სტუდიამ ჩამოაყალიბა და არა მსახიობობამ. ბოლო წლები ისეთია, ადამიანებს სულ გვიწევს ჩვენი საზოგადოებრივი პოზიციის გამოხატვა, საზოგადოებრივი სათქმელის თქმა. სწორედ სტუდია იქცა იმის საშუალებად, რომ მე ჩემი საზოგადოებრივი სათქმელი სხვებს გავაგონო, უკეთესი საზოგადოებისთვის ვიბრძოლო.

„ბავშვს, რომელიც ჩვენთან მოდის, ვერ ვეტყვი, შენი თანწყობილი ბგერები არ მომწონს და ვერ მიგიღებ-მეთქი.“

- ერთი მხრივ, თქვენს სტუდიაში ბავშვებს ნიჭის მიხედვით არ არჩევთ და ყველას ღებულობთ, ვინც მოდის, სანამ ადგილები შეივსება; მეორე მხრივ, საერთაშორისო ფესტივალებზე ბევრი წარმატება გაქვთ მოპოვებული. ეს ჩემთვის გადამწყვეტი ფაქტორი იყო თქვენი, როგორც საზოგადოებრივად მნიშვნელოვანი ფიგურის შეფასებაში. რატომ გადაწყვიტეთ, რომ ნიჭიერ ბავშვებზე არ გაგეკეთებინათ აქცენტი და ამით გარანტირებულ წარმატებაზე გეთქვათ უარი?

- ახლანდელ დროში (პანდემიამდეც და პანდემიის შემდეგაც) ყველა მშობელი ჩივის, რომ ბავშვებს არაფერი აინტერესებთ, ტელეფონების გარდა. უცებ. ბავშვს თუ უჩნდება სურვილი, რომ ხელოვნებით გამოხატოს თავისი თავი, ეს ჩემთვის გადამწყვეტია. უფროსებისთვისაც კი არ არის ადვილი სადღაც ახალ საზოგადოებაში მისვლა. მით უმეტეს, ბავშვს, რომელიც ჩვენთან მოდის, ვერ ვეტყვი, შენი თანწყობილი ბგერები არ მომწონს და ვერ მიგიღებ-მეთქი. ამით იმ ბავშვში ისეთი ტრავმა შეიძლება გამოიწვიო, რომ ბევრი მისთვის სასურველი ნაბიჯი აღარ გადადგას ცხოვრებაში. თანაც, ბავშვს თუ რამე უჭირს, მით უმეტეს სჭირდება დახმარება და გვერდით დგომა. მასთან უფრო მეტი სამუშაოა, რომ გათავისუფლდეს. მე თუ ვამბობ, რომ მასწავლებელი ვარ და ბავშვებს თეატრალურ განათლებას ვაძლევ, კეთილი უნდა ვინებო და ყველა ბავშვთან შევძლო მასწავლებლობა. თეატრალური უნივერსიტეტის პრივილეგიაა, რომ საუკეთესოები აირჩიოს, ეს ჩვენ არ გვეხება. მეტსაც გეტყვით. ჩვენთან როლებიც კი არ არის დაყოფილი დიდ და პატარა როლებად. ჩვენთან ასე არ ხდება, რომ ერთი წითელქუდას თამაშობს და მეორე - ბუჩქს.  ყველა როლი თანაბარია და, როგორც მაყურებლები ამბობენ, ყველა ბავშვი ერთმანეთზე უკეთესია. 

- მეც მინახავს თქვენი სპექტაკლები და ეს განცდა მეც მქონია. 

- როცა ბავშვებს შერჩევის გარეშე ვიღებთ, ყველა ერთნაირი ვერ იქნება, მაგრამ ჩვენი მიზანია, თითოეულმა ბავშვმა დაიჯეროს, რომ მასაც ისევე გამოსდის, როგორც მის ჯგუფელს, რომლის თამაშიც მოსწონს. 

- თავიდან სტუდია ჩაფიქრებული იყო, როგორც საქმე, რომლითაც დაკავდებოდით, თუ ეს უნდა ყოფილიყო საქმე, რომელიც შემოსავალს მოგიტანდათ? რა იყო პრიორიტეტი?

- ეს იყო ჩაფიქრებული, როგორც საქმე, რომლითაც დავკავდებოდი, როცა  „შუა ქალაქში“-ს გადაღება დამთავრდებოდა. სტუდია რომ დაარსდა, სამი წლის შემდეგ გვქონდა პირველი გასტროლი უცხოეთში. ვამბობდი, ჩემთვის ვინმეს ოდესმე რომ ეთქვა, 25 ადამიანს თვითმფრინავში ჩასვამ და სადმე წაიყვანო, სიზმარშიც არ დავიჯერებდი. ჩემთვის, როგორც ადამიანისთვის, როგორც მარიამისთვის, როგორც მსახიობისთვის სრულიად წარმოუდგენელი ნაბიჯები გადამადგმევინა რაღაც ძალამ. ალბათ, ეს არის ის ძალა, მუხტი, ოპტიმიზმი, რომელიც ბავშვებისგან მოდის. 

თითქოს, რადარი მაქვს ჩართული - ახლა რისი დროა? ახლა რა ნაბიჯი უნდა გადავდგათ წინ? ყველაზე კარგი ის არის, რომ რისკის არ მეშინია. ახლაც არ ვიცი, რამ გამაბედვინა, რომ პანდემიის დროს ზურა ყიფშიძისთვის შემეთავაზებინა, ოზის ჯადოქარი ეთამაშა.

- მაგრამ თანხმობა მიიღეთ. 

- დიახ. ჩემს ნაცნობს ვუთხარი, ისე გავგიჟდი, რომ ზურა ყიფშიძეს როლი შევთავაზე-მეთქი და მითხრა, ეტყობა, ამ პანდემიის ნიადაგზე, ისიც ისეთი გაგიჟებული იყო, რომ დაგთანხმდაო (იცინის). როცა ვფიქრობ, რომ ვიღაცამ ჩემზე მეტი იცის, ან რაღაცით ჩემზე მეტია, ყოველთვის მივმართავ მას. ასეთი რამის არ მეშინია. და თავისით ხდება, რომ წინ მივდივართ. პანდემიის პერიოდში, ექვს საერთაშორისო ფესტივალში მივიღეთ მონაწილეობა დისტანციურად, ასევე, დისტანციურად მომზადებული პროექტებით. იყო პროექტები, რომლებიც თავიდან ბოლომდე „ზუმში“ მოვამზადეთ. საერთოდ არ გვქონია ბავშვებთან შეხება. 

- მართლა საოცარია, რაც თქვენ პანდემიის დროს შეძელით. 

- ჩემთვის პანდემიის პერიოდი უმნიშვნელოვანესი იყო. ასეთი ბრძოლა ჩემს ცხოვრებაში არ გადამიტანია. ეს იყო ბრძოლა იმისთვის, რომ ბავშვებს თვითგამოხატვის საშუალება ჰქონოდათ მაშინ, როცა ისინი უფროსებზე მეტად დადგნენ შინაგანად ჩაკეტვის საფრთხის წინაშე - მარტო ოთახებში ჩაკეტვა არ იყო პრობლემა.

- თქვენ თქვით, რომ 25 ბავშვი ჩაგისვამთ თვითმფრინავში და უცხოეთში წაგიყვანიათ. მესმის, რა ძნელია ასეთი პასუხისმგებლობის აღება სხვების შვილებზე. ბავშვებთან ურთიერთობაში როგორ ამყარებთ  სწორ ბალანსს სილბოსა და სიმკაცრეს შორის, რის გარეშეც წარმატება გამორიცხულია?

- ეს განსაკუთრებით რთულია ხელოვნების და, ალბათ, სპორტის სფეროში. იმიტომ, რომ ჩვენი მიზანია, ბავშვები იყვნენ თავისუფლები, რეალიზებულები, თამამები, საკუთარ თავში დარწმუნებულები და თან აუცილებელია, რომ წესრიგს ემორჩილებოდნენ. ერთი ჯგუფი დედა-მასწს მეძახდა და ეს არის ჩემი პირადი გასაღები: ბავშვებმა იციან, რომ როცა ვეჩხუბები, ამას მხოლოდ იმიტომ ვაკეთებ, რომ მინდა, უკეთესები იყვნენ. ბავშვი ყველაფერს მიხვდება, რასაც სწორად აუხსნი. მე და სტუდიის პედაგოგები ძალიან ერთსულოვანი და ერთგული კოლექტივი ვართ, ყოველთვის შეთანხმებულად ვმოქმედებთ. ჩვენთან არასდროს ბავშვს ზემოდან არ ველაპარაკებით. ვისაც უნდა, შეუძლია, მარიამი დამიძახოს და შენობით დამელაპარაკოს; ვისაც უნდა, მარიამ მასწს მეძახის, - როგორც მისთვის უფრო კომფორტულია. სწავლებაც უფრო გაზიარებაა, ვიდრე უფროს-უმცროსობა. მთავარია, ვახერხებთ, რომ გვენდობიან. 

- ერთხელ თქვით: ისეთი პროფესია გვაქვს, რომ სხვებს ვემსახურებით, სხვებს ვუქმნით დღესასწაულსო. ჩემი აზრით, ეს თქვენი საქმიანობის ორივე მხარეს ეხება - მსახიობობასაც და ბავშვებთან მუშაობასაც.  რა არის თქვენი  პიროვნული პრიორიტეტი - შექმნა თუ მსახურება?

- შექმნა მეტს მოითხოვს. არაერთხელ მითქვამს, რომ ჩემს პრემიერებზე აღარ ვნერვიულობ. ეს ისეთი კომფორტია, როცა მარტო ჩემი თავი მაბარია. სტუდიაში ყველა დეტალზე ვფიქრობ - კოსტიუმი, განათება, თამაში... მაგრამ, მეორე მხრივ, ვხვდები, რომ ის, რასაც სტუდიაში ვაკეთებ, უფრო მნიშვნელოვანია, უფრო დიდი და რთულია; ეს ის არის, რაც ნამდვილად დარჩება. როცა ხედავ 20 უბედნიერეს ბავშვს, რომლებიც ამბობენ - ასეთი ბედნიერი ცხოვრებაში არ ვყოფილვარო და იცი, რომ შენ ხარ ამ ბედნიერების შემოქმედი, ამაზე მეტი არ შეიძლება, რამე იყოს. თუმცა, საბოლოო ჯამში, ჩემი პირადი პრიორიტეტი მაინც მსახიობობაა, მაგრამ არ ყოფილა შემთხვევა, მეფიქრა, აბა, ჩემს მსახიობობას რა შევმატო-მეთქი. როგორც მსახიობს, არ მაქვს ინიციატივები. მაგრამ დღეს რა სჭირდება სტუდიას - ამ ფიქრით ვიძინებ და ვიღვიძებ. თუმცა, მსახიობობა რომ მსიამოვნებს, ამ გრძნობას არაფერი შეედრება.  რაც შეეხება პრიორიტეტს, ორივეგან ვემსახურები იმას, რომ ადამიანები ბედნიერები იყვნენ. ორივეგან არის შექმნაც და მსახურებაც. 

„ადამიანის ნებას და ძალას რაც ექვემდებარება, იმის არ მეშინია.“

- ჩემს თვალში, თქვენ ხართ ადამიანი, რომელიც ისვენებს მაშინ, როცა შრომობს. პანდემიის პერიოდის აკრძალვები ბევრმა სულის მოსათქმელად გამოიყენა და თქვენ ახალი, წარმოუდგენელი საქმეების საკეთებლად, შემოქმედებითი გარღვევისთვის გამოიყენეთ. თქვენთვის კრიზისი ყოველთვის ახალი შესაძლებლობების რესურსია, თუ პანდემიამ გაიძულათ, რომ საკუთარ თავში რაღაც ახალი ძალა გეპოვათ?

- კრიზისების არ მეშინია, მეშინია მხოლოდ იმ სიტუაციების, სადაც ადამიანი უძლურია, მაგალითად, ომის, ავადმყოფობის... ადამიანის ნებას და ძალას რაც ექვემდებარება, იმის არ მეშინია. პანდემიის დროს, როცა ყველა თეატრი გაჩერდა, როგორც გითხარით, ჩვენი სტუდია ონლაინ რეჟიმში მუშაობდა. ოჯახებმა სახლში ავეჯი გადააადგილეს, რომ ბავშვს ჰქონოდა სივრცე, საიდანაც „ზუმში“ ჩაერთვებოდა. დაიჯერეს, რომ ამ მდგომარეობაშიც კი, პროექტებს შევქმნიდით. 

- ჩაკეტვიდან რამდენ ხანში გაგიჩნდათ აზრი, რომ რაღაც უნდა გაგეკეთებინათ?

- 2 მარტს ჩაიკეტა ქვეყანა და 14 მარტს უკვე ონლაინ დავიწყეთ სწავლა. ბავშვები რომ გამომყვნენ, მესმის, მაგრამ რაზე წამომყვნენ მშობლები?! ისიც მოხდა, რომ ზოგმა მშობელმა სამსახური დაკარგა და გვითხრეს, ბავშვს სტუდიაში ვეღარ ვატარებთო. რა თქმა უნდა, ასეთი ბავშვები არ გაგვიშვია. დედამ სამსახური დაკარგა და ბავშვმა სტუდიაც დაკარგოს - დაუშვებელი იყო ჩვენთვის. 

- ეს ნამდვილად არ მიკვირს. ნათქვამი გაქვთ, ხვალინდელი დღე დღევანდელი დღის კარგი გაგრძელებააო. ამ აზრის საყრდენი წერტილი თქვენშია თუ გარეთ - თქვენ ირგვლივ გარემოში? 

- გარემოს ამას ვერ „დავაბრალებ“. ყველაზე არასტაბილური პროფესიის წარმომადგენელი ვარ. მსახიობი ცხოვრებას ყოველ ჯერზე ნულიდან იწყებს. დღეს ეს როლი ვერ ვითამაშე, მაგრამ შარშან კარგად გამომივიდა - მაყურებელს ეს არ ახსოვს, როცა სპექტაკლზე მოდის. ალექსანდრე დიუმა შვილის ფრაზა გამახსენდა: „ცხოვრება მშვენიერია, გააჩნია, რა თვალით შეხედავ მას.“ არის ვერსია, რომ ადამიანი სიკვდილისთვის იბადება. ეს ხომ ჭეშმარიტებაა?! არის მეორე ვერსია: ცხოვრება იმისთვის მოგვეცა, რომ ბედნიერები ვიყოთ. ბავშვობიდან მქონდა ეს განცდა, რომ მინდა, რაღაც დავტოვო. ალბათ, ამიტომ ვარ ასე მომართული - ხვალინდელ დღეში ყოველთვის კარგს ვხედავ და იმაზეც ვფიქრობ, ის კარგი კიდევ უკეთესი როგორ გავხადო. 

- დიდი მადლობა საინტერესო საუბრისთვის. ინტერვიუს დავასრულებთ თქვენი კომენტარით ცნობილი ადამიანების ორ გამონათქვამზე. პირველი ციტატის ავტორია რომაელი ფილოსოფოსი ლუციუს ანეუს სენეკა (ძვ.წ. 4 - ახ.წ. 65): „თითოეული ჩვენგანი სხვისთვის დიდი სპექტაკლია.“ 

- მგონი, სენეკა სხვას გულისხმობდა, მაგრამ ჩემთვის ეს ფრაზა ნიშნავს, რომ ისე უნდა ვიცხოვრო, ვიღაცისთვის სპექტაკლი ვიყო - საინტერესო და დღესასწაულის მომტანი. 

- მეორე ციტატა ეკუთვნის ფრანგ მწერალსა და ფილოსოფოსს - ალბერ კამიუს (1913-1960): "ზოგი იმისთვის არსებობს, რომ უყვარდეს, ზოგი კი იმისთვის არსებობს, რომ - იცხოვროს.“

- ეს ის არის, რაზეც ზუსტი პასუხი არ მაქვს. ჩემთვის სიყვარული და ცხოვრება ერთმანეთის გარეშე არ გამოვა. ტვინს არ ვუჩივი, მაგრამ მაინც სიყვარულით ვფიქრობ, ვერ ვიცხოვრებ, თუ არ მეყვარება. ამჟამად, უფრო ვცხოვრობ, მაგრამ მიდრეკილება სულ სიყვარულისკენ მაქვს. 

ფოტომასალა: ზურაბ ქურციკიძე