×
„საკუთარ თავს ზოგჯერ ოდისევსს ვადარებ“

ტბელ აბუსერიძე

სტუდენტი


10003

ინტერვიუს შესახებ

დღეს გაიცნობთ ჩვენი პროექტის ყველაზე ახალგაზრდა სტუმარს - 23 წლის ტბელ აბუსერიძეს, მერილენდის „სენტ ჯონსის კოლეჯის“ მესამე კურსის სტუდენტს (აშშ). 

ინტერვიუს დროს, თავისი ერთ-ერთი მოსაზრების არგუმენტად, ტბელმა მკითხა: „რატომ ვარ ახლა აქ მე და რატომ არ არის ელენე ოქროშიაშვილი, რომელმაც ასევე ჩააბარა „სენტ ჯონსის კოლეჯში“ იმ წელს, როცა მე ჩავაბარე?“

კიდევ ბევრი რამ მკითხა ტბელმა ინტერვიუს დროს და, აღარ ვიცი, მისი კითხვები უფრო გაიტაცებს მკითხველს თუ მისი პასუხები. 

ჩემზე ამ ახალგაზრდა ადამიანმა წარუშლელი შთაბეჭდილება მოახდინა - თავისი აზროვნებით, ხასიათით, წარმატების ისტორიით. 

წაიკითხეთ და ისიამოვნეთ: ტბელ აბუსერიძე საქართველოს მომავლის განუყოფელი ნაწილია. 
 

ია ანთაძე

 -    ტბელ, თუ გიფიქრიათ, რომ თქვენს სახელსა და გვარში უკვე დევს თქვენი ცხოვრების სცენარი? 

-    არ ვიცი, მამამ ეს გაზრახვით გააკეთა, თუ უნებლიეთ გამოუვიდა - მარკეტინგულად ძალიან კარგი სახელი დამარქვა. რაც არ უნდა მოხდეს, ჩემი სახელი ამახსოვრდებათ. ამისთვის მამაჩემის ნამდვილად მადლობელი ვარ. დედა იხსენებს ხოლმე, რომ თავიდან ნათესავებს უჭირდათ სახელის დაძახება. წარმოდგენა არ ჰქონდათ, „ტბელი“ რას ნიშნავს, ტბას უკავშირებდნენ. მაგრამ მერე მამას მოუხდა, ყველასთვის აეხსნა, რომ XII-XIII საუკუნეების მიჯნაზე აჭარაში ცხოვრობდა  საზოგადო მოღვაწე, ჰიმნოგრაფი და მწიგნობარი ტბელ აბუსერიძე, რომელიც 2007 წელს წმინდა სინოდმა წმინდანად შერაცხა. პირადად ჩემთვის ამ ამბის ყველაზე საყვარელი მომენტი ის არის, რომ ეს პიროვნება იყო ასტრონომი, იკვლევდა ციურ სხეულებს, სწავლობდა მთვარის ბრუნვას და კალენდარს. 

-    ბავშვობისას სირცხვილის განცდა ხომ არ გქონიათ უცნაური სახელის გამო? ან, პირიქით, ის განცდა თუ გქონდათ, რომ საამაყო ადამიანის მოსახელე იყავით? 

-    ბავშვობაში არანაირი განცდა არ  მქონია. არ მეგონა, თუ მარტო მე მერქვა ეს სახელი. კი მიმეორებდნენ, რომ დიდი ტბელის შთამომავალი ვიყავი, მაგრამ ეს რას ნიშნავდა, წარმოდგენა არ მქონდა. რომ გავიზარდე, გადავაფასე, ცხადია. 
 

 

ბავშვობაში არ მეგონა, თუ მარტო მე მერქვა ეს სახელი.

-    როგორ გადააფასეთ? 

-    ბათუმში მოსწავლე ახალგაზრდობის ცენტრი ატარებს ხოლმე ესეების კონკურსს. მეცხრე კლასში რომ ვიყავი, დავწერე თემა: „ტბელ აბუსერიძე - აბუსერიძე ტბელი“. ნაშრომის აზრი ის იყო, რომ ტბელ აბუსერიძის ღვაწლი ბევრად მეტმა ადამიანმა უნდა იცოდეს და ისტორიის გაკვეთილებზე უნდა ისწავლებოდეს მის შესახებ. პირველი ხარისხის დიპლომი ავიღე და შემდეგ თბილისში, მოსწავლე ახალგაზრდობის სასახლეში დავიცავი ეს ნაშრომი. ძალიან მოეწონათ. 

-    ზრდასრულობის პერიოდში შინაგანი ერთობის მსგავსი რაიმე განცდა თუ გქონიათ ტბელ აბუსერიძესთან? 

-    პირიქით, ზოგჯერ ცოტა წინააღმდეგობის განცდაც მქონდა იმის გამო, რომ ნათესავებისგან სულ მესმოდა: დიდი ტბელის შთამომავალი ხარ და ასე უნდა მოიქცე. ეს ძალიან დამღლელია და არ მომწონს იმიტომ, რომ  1190 წელს დაბადებული ტბელ აბუსერიძე და 1995 წელს დაბადებული ტბელ აბუსერიძე ერთნაირები ვერ იქნებიან. ისე აღარ იქნება ყველაფერი, როგორც მაშინ იყო. თუმცა, მომწონს, რომ ასეთი ადამიანი არსებობდა და მომწონს, რომ მის სახელს ვატარებ. მაგრამ არ ვიზიარებ იმ აზრს, რომ სახელს, თურმე, ვალდებულებები მოჰყვება, რომლებიც მე უნდა ავიღო. უბრალოდ, იმედი მაქვს, რომ რაღაც წვლილს მეც შევიტან, ზოგადად, ადამიანების ცხოვრებაში, ან კონკრეტული ადამიანების ცხოვრებაში მაინც. მინდა, ოდესმე ვთქვა, რომ, ტბელ აბუსერიძის მსგავსად, მეც რაღაც გამიკეთებია. 

-    თქვენ სწავლობდით სამართალს შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტში, როდესაც რადიკალურად შეცვალეთ თქვენი ცხოვრება -  წახვედით ამერიკაში და ახლა თავისუფალ მეცნიერებებს სწავლობთ. ცხადია, ეს გადაწყვეტილება მიიღეთ იმის საფუძველზე, რომ თქვენი ცხოვრების რომელიღაც მომენტში პრიორიტეტები შეიცვალეთ. რა იყო მანამდე პრიორიტეტი და შემდეგ რა გახდა ამ ცვლილების საფუძველი? 
 

 

მინდა, ოდესმე ვთქვა, რომ, ტბელ აბუსერიძის მსგავსად, მეც რაღაც გამიკეთებია.

-    მთელი პრინციპი ის არის, რომ პრიორიტეტი საერთოდ არ მქონია. ეს იყო ყველაზე დიდი რამ, რაც მესამე კურსზე აღმოვაჩინე - თურმე, არანაირი პრიორიტეტი არ მქონია და უნივერსიტეტში ჩავაბარე იმიტომ, რომ უნდა ჩამებარებინა. სტუდენტი ვხდებოდი არა იმიტომ, რომ რაღაც მინდოდა, არამედ იმიტომ, რომ სტუდენტი გავმხდარიყავი. ჩემი აზრით, ეს იყო ერთ-ერთი დიდი შეცდომა, რაც ცხოვრებაში დამიშვია. ალბათ, ზედაპირული პრიორიტეტი მქონდა, რომ იურისტი ვყოფილიყავი. მაგრამ სტუდენტობის პერიოდში ერთი ძალიან მნიშვნელოვანი კითხვა გამიჩნდა, რომელიც ადრე ჩემი თავისთვის არ დამისვამს. ეს კითხვა არის: „მერე?“ და როცა ეს კითხვა დავსვი, აღმოჩნდა, რომ პასუხი არ მაქვს. იურიდიული სფერო კონკრეტული ტიპის ცხოვრების წესს მოითხოვს. და მივხვდი, რომ იურისტის ცხოვრების წესი მე არ მაბედნიერებს: სულ ფურცლები-ფურცლები-ფურცლები. მე კი მოგზაურობა მიყვარს. „მაგრამ თუ მოგზაურობაა პრიორიტეტი, მაშინ დაანებე საერთოდ თავი იურისპრუდენციას,“ - ეს რომ გავაცნობიერე, რეალურად მაშინ დავსახე პრიორიტეტი.  

-    რა იყო პრიორიტეტი? 

-    პრიორიტეტი იყო, რომ ბედნიერი უნდა ვყოფილიყავი. 

-    და რომ ვერ მოგეგოთ ის გრანტი, რომელიც საშუალებას გაძლევდათ, რადიკალურად შეგეცვალათ ცხოვრება, მაშინ როგორ იქნებოდა ბედნიერების საქმე? 

-    მაშინ გაცილებით რთულად იქნებოდა იმიტომ, რომ იმ მომენტში ჩემთვის ერთადერთი გამოსავალი იყო წასვლა იქ, სადაც ახლა ვარ. ეგ რომ არ მქონოდა, ალბათ, მომიწევდა, რომ ფორსმაჟორული გეგმები დამესახა: აქ ვერ ჩავაბარებდი, იქ ვცდიდი; იქ ვერ ჩავაბარებდი, კიდევ სხვაგან ვცდიდი... 

-    აუცილებლად შეიცვლიდით პროფესიას?

-    აუცილებლად შევიცვლიდი პროფესიას და ცხოვრებას. თუ სწრაფად ვერ შევიცვლიდი, ალბათ, შემომემთავრებოდა შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტი. მაგრამ აქ ხომ უნივერსიტეტის შეცვლაზე არ არის საუბარი? აქ საუბარია პროფესიაზე და კარიერაზე. კარიერას მაინც შევცვლიდი, უბრალოდ, დროის საკითხი იყო. მაქსიმალურად ვიბრძოლებდი იმიტომ, რომ უკვე ძალიან რთული იქნებოდა ჩემთვის იმის კეთება, რასაც მანამდე ვაკეთებდი. 
 

 

პირველი კურსის პირველ ლექციაზე რომ შევედი, მანდ დაიწყო სევდა.

-    ეს უცებ მოხდა? რაღაც მომენტში გაგინათდათ გონება და მიხვდით, რომ, არა, ასე ცხოვრება აღარ შეიძლება? თუ ნელ-ნელა გროვდებოდა ის განცდა, რომ პროფესიის არჩევაში შეცდომა დაუშვით? 

-    პირველი კურსის პირველ ლექციაზე რომ შევედი, მანდ დაიწყო სევდა. და გრძელდებოდა მესამე კურსის პირველ სემესტრამდე. თავიდანვე მივხვდი, რომ არ ვიყავი იქ, სადაც უნდა ვყოფილიყავი. 

-    იმაში, რომ ცხოვრება სწრაფად და რადიკალურად შეცვალეთ, რა თქმა უნდა, გადამწყვეტი როლი ჰქონდა იმ რესურსს, რითიც ამ ცვლილებამდე მიხვედით. თქვენი ცოდნიდან და გამოცდილებიდან რა დაგეხმარათ, რომ „სენტ ჯონსის კოლეჯში“ მიგიღეს? 

-    სკოლაშიც კარგად ვსწავლობდი და უნივერსიტეტშიც ძალიან კარგი ქულები მქონდა. მაგრამ, ჩემი აზრით, ყველაზე მეტად დამეხმარა ის ფაქტი, რომ სხვადასხვა კონკურსში ვიყავი გამარჯვებული, სიგელები მქონდა, ანუ, აქტიური ვიყავი ცხოვრებაში. დამეხმარა ის, რომ, მაგალითად, „National Geographic“-ში ბლოგი დავწერე. 

-    ინგლისურის ცოდნა იყო თუ არა გადამწყვეტი?

-    უნივერსიტეტი ითხოვს ენის ცოდნას. მაგრამ ჩვენს უნივერსიტეტში დიპლომს და ნიშანს გადამწყვეტი მნიშვნელობა არ ენიჭება. ფორმატია და გთხოვენ, მაგრამ თუ რაღაც იცი და გამოგდის, აუცილებლად მიგიღებენ. მე „ტოიფელის“ სერტიფიკატი არ მქონდა. ამიტომ, დამირეკეს და ნახევარი საათი ვლაპარაკობდით ესეზე, რომელიც მანამდე გავგზავნე. ესე ეხებოდა კამიუს „უცხოს“. მკითხეს, რას ვფიქრობდი ამ წიგნზე, მის მთავარ პერსონაჟზე. ასევე, ვისაუბრეთ ასტროფოტოგრაფიაზე - აინტერესებდათ, რამდენად მესმოდა საკითხი. მითხრეს, რომ ჩემი ინგლისური სრულიად საკმარისი იყო უნივერსიტეტისთვის. იქ ისეთი წიგნების გავლა გვიწევს, რომ ყველას გაუჭირდება, ვინც ინგლისური კარგად არ იცის. მაგრამ მე დოკუმენტების გარეშე მოვახერხე მათი დარწმუნება ენასთან დაკავშირებით. 

-    თქვენი ოჯახის შესახებ არაფერი ვიცი. რა გარემოში იზრდებოდით? როგორ შეიძინეთ ეს ცოდნა, ეს მიზანსწრაფულობა, საკუთარი თავის რწმენა? 

-    მიუხედავად იმისა, რომ მამა დღეს თავისი სპეციალობით არ მუშაობს, ზოგადად, რუსული ენისა და ლიტერატურის სპეციალისტია; დედა თურქოლოგია, ბიძაჩემი - გერმანისტი; მამაჩემის დედა რუსული ენის და ლიტერატურის წარჩინებული მასწავლებელი იყო საბჭოთა კავშირის დროს. ამიტომ, სადაც ვიზრდებოდი, ეს გარემო სულ წიგნებთან იყო დაკავშირებული. არასდროს არავინ მაძალებდა კითხვას, მაგრამ ყოველთვის ყველგან, სადაც მივდიოდი, ინტელექტუალურ გარემოში ვიყავი. პრიორიტეტი იყო სწავლა. მამაჩემი მეუბნებოდა, რაც გინდა, ის ისწავლე და ჩვენ მხარს დაგიჭერთო.
 

 

ოჯახის სიყვარული და სწავლა - ეს იყო ორი რამ, რაც სულ მესმოდა.

-    ბათუმში ცხოვრობთ? 

-    დიახ, ბათუმში ვცხოვრობთ. ბოლო რამდენიმე ხანი - არა, თუმცა, ბათუმელი ვარ. 

-    სკოლა სად დაამთავრეთ?

-    ბათუმის ორ სკოლაში მივიღე განათლება. მეშვიდე კლასამდე „ევრო 2000“-ში ვსწავლობდი, მერე გადავედი შაჰინის სახელობის სკოლა-ლიცეუმში, რომელიც მოგვიანებით დახურეს. 

-    გასაგებია, რომ სწავლა იყო პრიორიტეტი. არსებობდა კიდევ რაიმე სხვა - ასეთივე გამოკვეთილი პრიორიტეტი ოჯახში? 

-    სხვა, პრინციპში, არც არაფერი ყოფილა. პრიორიტეტი არა,  თუმცა, რჩევა იყო, რომ ოჯახი მყვარებოდა. ოჯახის სიყვარული და სწავლა  - ეს იყო ორი რამ, რაც სულ მესმოდა. ასე აღმზარდეს მშობლებმა. 

-    რატომ მოხდა ისე, რომ თქვენთვის არ უკითხავთ: ტბელ, რა გინდა, რომ ცხოვრებაში აკეთო? ვინ გინდა, რომ გამოხვიდე? თქვენი ძველი ინტერვიუებიდან ვიცი, რომ არ უკითხავთ. 

-    როცა ვამბობ, მაგალითად, რომ ჩემთვის უნდა ეკითხათ,  ან, ზოგადად, მშობლებმა უნდა ჰკითხონ შვილებს, რა უნდათ, - ამაში ვგულისხმობ, რომ კითხვა მხოლოდ „რა გინდა?“-თი არ უნდა დამთავრდეს. დეტალურად, სიღრმისეულად უნდა ჩაჰყვე თემას, მშობლის და შვილის ურთიერთობაში ყოველთვის ასე უნდა იყოს. თავიდან რომ მკითხეს - „რა გინდა?“ ვუთხარი: „იურიდიული ფაკულტეტი“. რატომ გინდა იურიდიული? რატომ ფიქრობ, რომ კარგი იურისტი გამოხვალ? რა შეგიძლია, რომ გააკეთო, როგორც იურისტმა? მზად ხარ თუ არა ცხოვრების იმ წესისთვის, რასაც იურისტის პროფესია ითხოვს? ეს კითხვები არავის დაუსვამს. ჩემი ბიძაშვილი  წარმატებული იურისტია და ძალიან კარგი იქნებოდა, ჩემთვის რომ ეთქვათ - აბა, წადი, ერთი დღე გაყევი შენს ბიძაშვილს და ნახე, ნამდვილად მოგწონს ეგ ცხოვრება? დილის ექვსზე რომ დგები და ფურცლები-ფურცლები... ღამე დაღლილი მოდიხარ და ისევ ფურცლები-ფურცლები... ეს რომ მენახა, იურიდიულზე არ ჩავაბარებდი. 
 

 

17 წლის ბავშვმა კარგად რომ არ იცოდეს, რა უნდა აკეთოს ცხოვრებაში, არ არის დანაშაული.

-    როგორც მივხვდი, იურიდიული მაინც თქვენი არჩევანი იყო. 

-    დიახ, ჩემი ზედაპირული არჩევანი იყო. ცხოვრებაში არასდროს არავის არაფერი დაუძალებია ჩემთვის. 

-    ეს არჩევანი თქვენი თინეიჯერობის პერიოდში გააკეთეთ.

-    დიახ, 17 წლის ვიყავი. 

-    როგორი იყო თინეიჯერობა? რა იყო მისი სირთულე? იქნებ, ამ სირთულეებმა არ მოგცათ საშუალება, რომ უფრო მეტად ჩაღრმავებოდით თქვენს თავს?

-    ჩემი აზრით, მე რა სირთულეებიც მქონდა თინეიჯერობისას, არა მხოლოდ ჩემი, არამედ ყველა თინეიჯერის სირთულეა: რაღაც  ვალდებულებები გვაქვს, რატომღაც, რაც 17 წლის ბავშვს არ უნდა ჰქონდეს. 

-    მაგალითად?

-    17 წლის ბავშვმა კარგად რომ არ იცოდეს, რა უნდა აკეთოს ცხოვრებაში, არ არის დანაშაული. რატომ არ შეიძლება, სკოლას რომ დაამთავრებს, ერთხანს არ ჩააბაროს და კარგად დაფიქრდეს? მარტო უნდა დარჩე საკუთარ თავთან და ცოტა უნდა გეშინოდეს. უნდა ეძებო პასუხი კითხვაზე: მე რომ ეს არჩევანი გავაკეთო, მერე ამას რა მოჰყვება? ფიქრის დრო არ მქონდა საერთოდ. ეს არის ის სირთულე, რომლის გამო, ჩემსავით, ყველა ბავშვი შეცდომას უშვებს. 17 წლის ბავშვმა როცა კარგად არ იცის, ან საერთოდ არ იცის, რა უნდა - ეს არ უნდა იყოს პრობლემა. „ოღონდ ახლა ჩააბარე და მერე, თუ არ მოგეწონება, გამოიცვალე სპეციალობა“ - ეს მიდგომა არის საშინელება. რატომ დავკარგო წლები? ვიფიქრებ ის ერთი წელიწადი, წავალ უნივერსიტეტებში, რომლებიც მომწონს. დავესწრები ლექციებს, შევხედავ, კარგია თუ არა. ეს პრაქტიკა ამერიკაში ვნახე. ალბათ, სხვა ქვეყნებშიც არის. ერთი წელი უბრალოდ დადიხარ შენთვის საინტერესო უნივერსიტეტებში და მერე აფასებ, ეს მოგეწონა, თუ ის მოგეწონა. შანსი იმისა, რომ შეცდომა დაუშვა შენს არჩევანში - ძალიან ცოტაა იმიტომ, რომ რაც გინდოდა, ყველაფერი ნახე. 
 

 

ფიქრის დრო არ მქონდა საერთოდ.

-    საინტერესოა და შეიძლება თქვენი გამოცდილება გასათვალისწინებელი იყოს ახალგაზრდებისთვისაც და მშობლებისთვისაც. ახლა მაინტერესებს, რაიმე ისეთი ემოცია თუ გაქვთ, რომლის გამჟღავნება შიშთან არის დაკავშირებული? 

-    (პაუზა) ვისთანაც შეიძლებოდა, რომ შემშინებოდა, იმასთან თითქმის ყოველთვის გულწრფელი ვარ. ჩემს მშობლებს უყვართ გულწრფელობა და უნდათ, რომ ყოველთვის სიმართლე მოისმინონ ჩემგან, - ეს პრივილეგია მაქვს. დღესაც, როდესაც ძალიან ზუსტად არ ვიცი, რა უნდა გავაკეთო უნივერსიტეტის დასრულების შემდეგ, მამა და დედა მეუბნებიან: არაუშავს, ნახე, დაფიქრდი, გააგრძელე, წელიწადნახევარი კიდევ დაგრჩა ამის გასარკვევადო. 

-    ჩემთვის ძალიან საინტერესოა, რომ როდესაც საუბარია ემოციის გამჟღავნების შიშზე და ავტორიტეტზე, ვისაც შეიძლება ეს ემოცია არ მოეწონოს, თქვენ მშობლებს ახსენებთ. მშობლებია თქვენთვის მთავარი ავტორიტეტი. 

-    ბუნებრივია, რომ ყველა შვილისთვის მშობელია ავტორიტეტი. ყოველ შემთხვევაში, სტატისტიკურად, შვილისთვის მშობელი იქნება ავტორიტეტი, რომელთანაც ყველაზე მეტად უჭირს რაღაცის თქმა და, შეიძლება, ჩემთვისაც ასე იყოს. 

-    დელიკატური კითხვა მაქვს: თქვენი ეს დამოკიდებულება, რომ მშობლები არიან ის ავტორიტეტები, რომლებთანაც შეიძლება ემოციის გამომჟღავნების შეგეშინდეს, ან სხვა მიზეზით უკან დაიხიო, გამოწვეული ხომ არ არის იმით, რომ თქვენ იზრდებოდით აჭარაში, რომელიც დიდხანს იყო ჩაკეტილი სივრცე? მიგაჩნიათ თუ არა, რომ ერთგვარად ჩაკეტილ გარემოში გაიზარდეთ?

-    ჩაკეტილ გარემოში რომ ვარ გაზრდილი, მაგაზე ორი აზრი არც არსებობს. 17-18 წლამდე აჭარის გარეთ არ ვყოფილვარ. არც თბილისი მინახავს, არც თბილისელი მეგობარი მყოლია, არც თბილისური ოჯახის ფენომენი ვიცოდი. რადგან აჭარა კონსერვატული, ტრადიციული მხარეა, ხალხი იქ თავისი წესით ცხოვრობს. ბათუმში ხშირად მინახავს, რომ შვილებს მშობლების ეშინოდათ და ამიტომ, შეიძლებოდა, მეც ბუნებრივად გამჩენოდა აზრი, რომ მშობლების შიში უნდა მქონოდა. მეორე მხრივ, ჩემი მშობლებისგან არასდროს მიგრძვნია, რომ მათი უნდა მეშინოდეს. დიდი აქტიური ბავშვიც არ ვყოფილვარ, რომ რამე გამეფუჭებინა და დამემალა... ყოველთვის ჩემთვის წყნარად ვიყავი. 
 

 

ვისთანაც შეიძლებოდა, რომ შემშინებოდა, იმასთან თითქმის ყოველთვის გულწრფელი ვარ.

-    თქვენი თავი მგრძნობიარე ადამიანად თუ მიგაჩნიათ? 

-    დიახ, ალბათ, მიმაჩნია. მგრძნობიარე ვარ, თუნდაც, იმიტომ, რომ ყოველ დასვენებაზე გული აქეთ მიწევს, ჩემი მეგობრებისკენ. მათ გარეშე სულ მიჭირს. 

-    ადამიანის ცხოვრებაში ემოციური ინტელექტის როლზე რას ფიქრობთ? 

-    არ ვიცი. ემოციური ინტელექტი რომ განმიმარტოთ, თუ შეიძლება? 

-    ეს არის უნარი, რომ ადამიანი აკონტროლებდეს საკუთარ ემოციებს და მაქსიმალურად სწორად ესმოდეს სხვა ადამიანის ემოციები. თქვენ მოგიხდათ ცხოვრება სახლიდან შორს - ჯერ თბილისში და შემდეგ კი ამერიკაში, უცხო გარემოში, რომელიც თავის წილ კულტურულ შოკებს ატარებს საკუთარ თავში. რამდენად გიადვილდებათ ურთიერთობა ადამიანებთან ამ უცხო გარემოში?  რამდენად აკონტროლებთ თქვენს ემოციებს და რამდენად სწორად გესმით სხვების ემოციები? 

-    ზოგჯერ არის კითხვები, რომლებზეც პასუხი არ მაქვს იმიტომ, რომ მეტი ფიქრი მჭირდება. ალბათ, საკმარისი ცხოვრებისეული გამოცდილება არ გამაჩნია იმისთვის, რომ გიპასუხოთ, რამდენად მნიშვნელოვანია ემოციური ინტელექტი ადამიანისთვის. ზუსტად ვიცი, რომ არ მიჭირს, ადამიანების ნდობა მოვიპოვო. ძალიან მიყვარს, როცა სხვებს ვუსმენ და, თუ შემიძლია, ვეხმარები კიდეც. ზოგადად, ჩემს გარემოშიც და სხვაგანაც არსებობენ უფრო ჩაკეტილი და უფრო გახსნილი ადამიანები. მე უფრო გახსნილი ვარ.  

-    კარგით, სხვა კითხვა მაქვს. ცნობილი მეცნიერი ზურაბ კიკნაძე ერთ ინტერვიუში საუბრობს იმის შესახებ, რომ გერმანელი ფილოსოფოსი, კარლ იასპერსი ერთმანეთს უპირისპირებს გალილეო გალილეის და ჯორდანო ბრუნოს შემთხვევას. გალილეის ჰქონდა მეცნიერული ცოდნა იმის შესახებ, რომ მზეა სისტემის ცენტრი და არა დედამიწა. მაგრამ მან უმტკივნეულოდ უარყო ეს ცოდნა ინკვიზიციის წინაშე, რადგან იცოდა, რომ ამით ობიექტური რეალობა არ შეიცვლებოდა. ჯორდანო ბრუნომ კი არ უარყო ჭეშმარიტება და მის დასაცავად სიცოცხლე დათმო. ერთია სწავლული ადამიანი (homo doctus), მეორე კი რწმენის ადამიანი (homo religious).  პირადად თქვენ, არჩევანის გაკეთება რომ გჭირდებოდეთ, ამ ორიდან რომელ ჯგუფს მიაკუთვნებდით საკუთარ თავს?

-    თქვენი კითხვის პასუხად მახსენდება ქრისტე, რომელიც ჯვარს ეცვა ჭეშმარიტებისთვის და სოკრატე, რომელმაც ჭეშმარიტებისთვის საწამლავი დალია. თუმცა, ისიც მახსენდება, რომ გალილეო გალილეიმ, რომელიც ამ უარყოფის შემდეგ ციხეში გამოკეტეს, დაწერა ბევრი საინტერესო წიგნი, რომლებსაც დღეს ჩვენ ვსწავლობთ. სხვათა შორის, ჯორდანო ბრუნო საერთოდ არ არის ჩვენს პროგრამაში. 
 

 

ჩაკეტილ გარემოში რომ ვარ გაზრდილი, მაგაზე ორი აზრი არც არსებობს.

-    ანუ გალილეო გალილეის ნაბიჯის პოზიტიურ მხარეზე ლაპარაკობთ? 

-    დიახ, მან უკან დაიხია და ამის შემდეგ შექმნა ნაშრომები, რომლებიც ძალიან მნიშვნელოვანი აღმოჩნდა. მიჭირს ასე უცებ პასუხი, ღირს თუ არა ჭეშმარიტებისთვის სიკვდილი. ძალიან რთული არჩევანია. ვის რა მიზანი აქვს ცხოვრებაში, ალბათ, ამაზეა დამოკიდებული. მაინც, გალილეო გალილეი უფრო მომწონს, ვიდრე ჯორდანო ბრუნო. ისტორიულ კონტექსტს რომ ვიხსენებ, ძალიან მომწონს, რომ გალილეო გალილეიმ გააკეთა ის, რაც გააკეთა. 

-    როცა რაღაც გაქვთ გადასაწყვეტი, ჯერ პრინციპში იღებთ გადაწყვეტილებას და მერე იწყებთ ფიქრს დეტალებზე, თუ ჯერ ყველაფერს გაარკვევთ, თავის დეტალებიანად და მხოლოდ ამის შემდეგ წყვეტთ? 

-    როდესაც გადაწყვეტილებას ვიღებდი პრინციპების საფუძველზე, ხშირად დამიშვია შეცდომა. ეს პრინციპები ეხება ცხოვრებას, ეკონომიკას, ფილოსოფიას, რელიგიას და ასე შემდეგ - სხვადასხვა მიმართულებას ადამიანების ცხოვრებაში. ახლა მივხვდი, რომ მირჩევნია, საკითხი ცოტა უკეთესად შევისწავლო, სანამ აზრი ჩამომიყალიბდება. აღმოვაჩინე, რომ დეტალების შესწავლის ტაქტიკა ძალიან გამოსადეგია ცხოვრებაშიც. მაგალითად, ფოტოგრაფია მომწონს და შემეძლო, პირდაპირ მეყიდა კამერა, რომელიც, ვიცი, რომ მართლა კარგი ნივთია. მაგრამ მერე მომიხდა კვლევის ჩატარება - შედარება, კითხვა, დეტალების შესწავლა და მივხვდი, რომ ეს კამერა არ გამომადგებოდა (რომელიც მომწონდა) და გამომადგებოდა სულ სხვა. ასეთი მიდგომა უფრო წამადგა ცხოვრებაში, ვიდრე პირდაპირ მიღებული, პრინციპებზე დაფუძნებული გადაწყვეტილება. პრინციპები შეიძლება საერთოდ შეგეცვალოს. მაგალითად, პირველი კურსის პრინციპები თითქმის აღარ დამრჩა, მესამე კურსამდე რომ მივედი. რომ ვუყურებ პირველი კურსის „მე“-ს, ვხვდები, რომ ბევრი რამ შეიცვალა და მას საერთოდ აღარ ვეთანხმები. 

-    მაგალითად, რაში არ ეთანხმებით? 

-    მაგალითად, მეგონა, რომ რაღაც ვიცოდი; მერე კი აღმოჩნდა, რომ არ მცოდნია. აი, მაგალითად, სკოლაში მეათე კლასი ექსტერნად ჩავაბარე, რადგან აგიოგრაფიის სწავლა არ მინდოდა. პირველ კურსზე მეგონა, რომ ძალიანაც კარგი იყო, „შუშანიკის წამება“ რომ არ ვისწავლე. პირველი კურსის მერე, როცა ბერძნული ტრაგედიები წავიკითხე, მივხვდი, რომ „შუშანიკის წამება“ ერთ-ერთი უდიდესი ეკვივალენტია ბერძნული დრამის. კიდევ, მეგონა, რომ მეტაფიზიკა საერთოდ სისულელე იყო. მერე არისტოტელეს „მეტაფიზიკა“ წავიკითხე და მივხვდი, რომ მართლა საინტერესოა, კითხვებია, რომლებზეც პასუხი არ გვაქვს არავის. 

-    პრინციპების და დეტალების ამბავი გავიგე. რა არის ის, რაზეც საკუთარ თავს უარს ვერ ეუბნებით? 

-    ძალიან მიყვარს „დღის დაკარგვა“ და უქმად ყოფნა. თუ მაქვს საშუალება, ვმეცადინეობ პარასკევს საღამოს და კვირას, შაბათ დღეს კი, უბრალოდ, ვაცდენ. იმიტომ, რომ ძალიან მიყვარს უქმად ყოფნა, წამოწოლა და ფიქრი. მიჭირს, რომ საკუთარ თავს ამაზე უარი ვუთხრა. 

-    ახლა გამახსენდა, თქვენ ამბობდით - არსებობს ორი ტიპის ადამიანი: მოქმედი და მჭვრეტელი. მე, პრინციპში, მოქმედების კუთხით უფრო მეტი მიკეთებია, ჯერჯერობით, ვიდრე ჭვრეტის კუთხითო. შაბათობით ხომ არ ინაზღაურებთ იმ დანაკლისს, რაზეც საუბრობდით?

-    ზუსტად არ მახსოვს, არისტოტელეს ან „პოლიტიკაში“, ან „ნიკომაქეს ეთიკაში“ აქვს ასეთი ფრაზა: ფილოსოფოსი ვერ იქნება ფილოსოფოსი, თუ მდიდარი არ არისო. თუკი ადამიანს იმაზე უხდება ზრუნვა,  მეორე დღეს ბავშვს რა აჭამოს, მართლაც ვეღარ იფიქრებს იმაზე, რაც მნიშვნელოვანია. მე მდიდარი არ ვარ, მაგრამ სტუდენტი ვარ და, დაფინანსების გამო, ხვალინდელ დღეზე ნერვიულობა არ მიხდება. რადგან ასე კარგად დაემთხვა მოვლენები ჩემს ცხოვრებაში, საკუთარ თავს ვაძლევ უფლებას, რომ კვირაში ერთი დღე უქმად გავატარო და მოცალეობის ჟამს ვიფიქრო ყველაფერზე, ან კონკრეტულ თემაზე.

 
რას ვაკეთებ? არ ვიცი, უბრალოდ, გავალ გარეთ და მზის ამოსვლას ვუყურებ, ან მზის ჩასვლას ვუყურებ და ამ დროს ვფიქრობ. არაფერს არ ვაკეთებ, ტრადიციულად, არცერთ მეგობარს არ ვხვდები და ამ დღეს ვუთმობ ყოველთვის საკუთარ თავს და საკუთარ თავთან ერთად არაფრის კეთებას და ფიქრს. მხოლოდ და მხოლოდ ფიქრს.

ჭვრეტასაც ხომ სჭირდება დრო?

-    ამ ჭვრეტის შედეგი რა შეიძლება, რომ იყოს? ზოგიერთ სტუმართან გვისაუბრია იმის შესახებ, რომ ნაცარქექია, როგორც მჭვრეტელი, საგნებში მათ დაფარულ შინაარსს ხედავდა და ამ ცოდნით დევს აჯობა. თქვენ რა გინდათ, რომ ამ თქვენი შაბათობების, ჭვრეტის დღეების შედეგად მიიღოთ? 
 

 

მიჭირს ასე უცებ პასუხი, ღირს თუ არა ჭეშმარიტებისთვის სიკვდილი.

-    მაგალითად, ამ შაბათობის ნაცარქექიობამ მიმახვედრა, რა ტიპის ფოტოგრაფია მომწონს ჩემი ცხოვრების ამ ეტაპზე:  სხვადასხვა კულტურის და ხალხის გადაღება მომწონს ყველაზე მეტად. მინდა, ამ ტიპის ფოტოგრაფია უფრო მეტად შევისწავლო. ნიუ იორკში რომ ჩავდივარ, ყოველთვის ვცდილობ, რამე მსგავსი გადავიღო. სინამდვილეში, შაბათობის ნაცარქექიობის დროს მაქვს შეცვლილი ყველა პრინციპი ცხოვრებაში. ყველაფერი, რაც კი შემიცვლია - წარმოდგენები, ღირებულებები... - შემიცვლია  შაბათ დღეს.

-    ამბობდით, მოგზაურობისთვის ვარ დაბადებულიო. რა არის თქვენთვის მოგზაურობა? ეს არის სასიამოვნო ცხოვრების კიდევ უფრო სასიამოვნო დანამატი, თუ ეს არის ყოველდღიური მძიმე რუტინისგან გაქცევის საშუალება? 

-    რა მინდა, რომ იყოს, ამის პასუხია - სასიამოვნო ცხოვრების სასიამოვნო დანამატი. მგონია, რომ არცერთი ადამიანი არ იბადება ოფისში სამუშაოდ. უბრალოდ, უწევთ ოფისში მუშაობა. არავინ იბადება იმისთვის, რომ დილის რვიდან საღამოს ცხრამდე კონსულტანტი იყოს. უბრალოდ, გვიწევს, ზოგჯერ რაღაც ისეთი ვაკეთოთ, რაც არ მოგვწონს და არ გვიყვარს. თუ ასე წავიდა ჩემი ცხოვრება, ალბათ, მეორე ვარიანტი იქნება, ანუ გაქცევა რუტინიდან. თუმცა, ყველაფერს ვაკეთებ იმისთვის, რომ ასე არ მოხდეს და მოგზაურობა და ფოტოგრაფია სასიამოვნო ცხოვრების ან, უშუალოდ, პროფესიის ნაწილად ვაქციო. ბევრს ვფიქრობ, რამდენად მინდა, ამას გავყვე და ჩემი ცხოვრების რამდენად დიდი წილი მინდა, დავუთმო მოგზაურობას.

-    ფიქრობთ, რომ ფოტოგრაფია შეიძლება თქვენი მთავარი პროფესია გახდეს? 

-    მხოლოდ ფოტოგრაფია არა, აუცილებლად წერასთან ერთად უნდა იყოს ფოტოგრაფია. არც მხოლოდ წერა, არც მხოლოდ ფოტოგრაფია, ალბათ, ორივე ერთად. 

-    ფოტოგრაფია და წერა ერთად რა არის? რა პროფესიაა?

-    მაგალითად „National Geographic“-ის  ჟურნალისტების ნაწილი წერს, ნაწილი იღებს.  მე მინდა, თან ვწერო, თან გადავიღო. იმიტომ, რომ ეს უნივერსიტეტი, სადაც ახლა ვარ, ძალიან მეხმარება წერაში. ბევრი ესე მაქვს დასაწერი სხვადასხვა საკითხზე. ასე რომ, წერას ვსწავლობ და გამომდის... ან არ გამომდის.... არ ვიცი, ამას ჩემი ლექტორები აფასებენ. 
 

 

ძალიან მიყვარს უქმად ყოფნა, წამოწოლა და ფიქრი.

-    ამერიკაში, სახლიდან შორს ცხოვრება თქვენთვის კომფორტის ზონიდან გასვლაა თუ, პირიქით, კომფორტის ზონაში შესვლა? 

-    თავიდან, როცა მივდიოდი, მეგონა, რომ კომფორტის ზონაში შევდიოდი. მერე მივხვდი, რომ მაინცდამაინც კომფორტის ზონაში არ შევსულვარ. ამერიკაში ჩემი ყოფნა, არ ვიცი, რას შევადარო. აქ თითქმის ყველაფერია, რაც მინდა. საკუთარ თავს ზოგჯერ ოდისევსს ვადარებ იმ კუთხით, რომ შორს ვარ, მოგზაურობაში ვარ და რაღაც გზა უნდა გავიარო. მაგრამ საკუთარ თავს ვეკითხები ხოლმე, სად არის ჩემი ითაკა - ჩემი სამშობლო? არასდროს ამაზე პასუხი ამერიკა არ ყოფილა. ჩემი „ითაკა“, ალბათ, საქართველოა. 

-    გამოდის, რომ, საბოლოოდ, საქართველოში დაბრუნებაზე ფიქრობთ? 

-    მაღალი ალბათობით, დიახ. ძალიან მაღალი ალბათობით, დავბრუნდები. 

-    მიგაჩნიათ თუ არა, რომ ადამიანი შეიძლება განვითარდეს კომფორტის ზონაში? თუ ამისთვის კომფორტის ზონიდან გასვლა აუცილებელია? 

-    ზუსტი პასუხი არ მაქვს. ჩემი პირადი გამოცდილებიდან კი ვიტყოდი, რომ ოდესმე აუცილებლად დადგება მომენტი, როცა ნებისმიერ ადამიანს მოუწევს, კომფორტის ზონა დატოვოს. გახსენდებათ ვინმე, ვისაც კომფორტის ზონიდან გასვლა არ მოუხდა?

-    მე მახსენდება ადამიანები, რომლებიც არ ვითარდებიან და მთელი ცხოვრება ერთნაირები არიან. ამიტომ, კითხვა არის ამაზე - შესაძლებელია თუ არა, კომფორტის ზონაში განვითარდეს ადამიანი? თუ ეს ბევრად უფრო ადვილია  უცხო გარემოში?

-    ალბათ, შესაძლებელია, კომფორტის ზონაშიც განვითარდე. უბრალოდ, მე მგონია, რომ როცა გარეთ გადიხარ, შეცდომებს უშვებ, სიძნელეებს გადალახავ, მერე უკეთესად სწავლობ ცხოვრებას. თუ შენი ცხოვრება აგებულია მხოლოდ ერთ მარტივ პრინციპზე, რომელიც კომფორტის ზონასაც იმყოფინებს - და ამას განვითარებას ეძახი -  ცხადია, არსად წასვლა არ დაგჭირდება. უბრალოდ, ადამიანებს განვითარება სხვადასხვანაირად გვესმის. ჩემი აზრით, დაბრკოლებების გადალახვა აუცილებელია განვითარებისთვის. ფოლადი თუ ბოლომდე არ გაახურე, შესაბამის ფორმას ვერ მიიღებ. 

-    ფოლადსაც რომ თავი დავანებოთ და ჯადოსნური ზღაპრის სიუჟეტი ავიღოთ. იქ ხომ ერთი ალგორითმია - პერსონაჟი ცხოვრობს თავის სახლში, რაღაც დაბალი სტატუსი აქვს. ის თუ სახლიდან არ წავიდა და დაბრკოლებები თუ არ გადალახა, უკან სხვა სტატუსით ვერ დაბრუნდება, ვერ გახდება მეფე, ქმარი და მამა. 

 
- ვერც დანტე ვერ გახდებოდა დანტე, რომ არ ჩასულიყო ჯოჯოხეთში და ვერც ოდისევსი ვერ გახდებოდა ოდისევსი, რომ არ ემოგზაურა და არ ჩასულიყო მიწისქვეშეთში. ვერც ენეასი ვერ გახდებოდა ენეასი და ვერ დააფუძნებდა იტალიას, რომ არ ჩასულიყო მიწისქვეშეთში. ყველას აქვს რაღაც მოგზაურობა გასავლელი, რომელიც აუცილებლად უნდა გავიაროთ. და თუ ვინმეს ოდისევსობა უნდა, მოუწევს სახლის დატოვება და კომფორტის ზონიდან გასვლა.


-    პიროვნულ ზრდასთან დაკავშირებით მინდა, ერთ თვისებაზე ვილაპარაკოთ. ეს არის შეუპოვრობა. როცა გადაწყვიტეთ, რომ თქვენი პრიორიტეტია, იყოთ ბედნიერი და გარკვეულ  ნაბიჯებს დგამთ ამ გზაზე,  რა უფრო გეხმარებათ - თქვენი ნიჭი თუ თქვენი შეუპოვრობა? 

-    (პაუზა) ჩემზე უფრო შეუპოვარი ადამიანები მინახავს ცხოვრებაში. ზუსტად ხუთი მახსენდება ახლა ჩემი კლასიდან და ჩემი სანაცნობო წრიდან, რომლებიც ჩემზე მეტად შეუპოვრები არიან. ჩემზე ნიჭიერი ბევრი ადამიანიც მახსენდება. ძალიან ბევრი ჩემს კოლეჯში ჩემზე ნიჭიერია და ჩემზე შეუპოვარიც არის. მე რაც დამეხმარა ცხოვრებაში, ამ ორის მიქსია. ერთ-ერთი დამხმარე ფაქტორი, რაც ჩემზე არ არის დამოკიდებული, ჩემი სახელია. ეს არც ჩემი ნიჭია და არც ჩემი შეუპოვრობა. 
 

 

მგონია, რომ არცერთი ადამიანი არ იბადება ოფისში სამუშაოდ.

-    სახელი როგორ დაგეხმარათ? 

-    ყველას ამახსოვრდება ჩემი სახელი. მაგალითად, რატომ ვარ ახლა აქ მე და რატომ არ არის ელენე ოქროშიაშვილი, რომელმაც ასევე ჩააბარა „სენტ ჯონსის კოლეჯში“ იმ წელს, როცა მე ჩავაბარე? ალბათ, იმიტომ, რომ ტბელ აბუსერიძე მქვია. ერთ-ერთი მაგალითი ეს არის.  ელენე, შეიძლება, ჩემზე ჭკვიანია. მე არ ვაფასებ ადამიანებს, ვინ რამდენად ჭკვიანია. ჩემი კარგი მეგობარია. ისიც იყო ტელევიზიებში მიწვეული თავის დროზე, მაგრამ რაღაც პერიოდის შემდეგ ელენე ბევრმა დაივიწყა. 

-    არ უშვებთ, რომ თქვენ უფრო ქარიზმატული ხართ, ვიდრე ელენე? 

-    დიახ, შეიძლება ასეა. მიყვარს ამბების მოყოლა, ძალიან მიყვარს გაზიარება. უდიდესი სურვილით და ემოციით ვუზიარებ სხვას, მაგალითად, რატომ მომწონს ესა თუ ის პოეტი ან ავტორი. ასეთი რამ ამახსოვრდებათ. და სახელიც დიდ როლს თამაშობს. ვერ ვხსნი, ზუსტად, როგორ, მაგრამ ვიცი, რომ თამაშობს. 

-    გეთანხმებით, მაგრამ გეტყვით, რომ თუ მექნება სურვილი, ვინმეს დავუსაბუთო, რატომ ხართ თქვენ ჩვენი პროექტის სტუმარი, ვფიქრობ, სამართლიანი არგუმენტი მაქვს: ჩემთვის ძალიან მნიშვნელოვანია ის ფაქტორი, რომ თქვენ გაიზარდეთ აჭარაში, ტრადიციულ საზოგადოებაში და 23 წლის ასაკში მიაღწიეთ იმას, რომ ამერიკის ერთ-ერთ ნორმალურ უნივერსიტეტში სწავლობთ მხოლოდ იმიტომ, რომ გრანტად მიიღეთ ოთხწლიანი სრული დაფინანსება - თუ არ ვცდები, წელიწადში 65 000 დოლარი. მგონია, რომ მეტისმეტად დიდი დიაპაზონის ნახტომი გააკეთეთ და პირადად ჩემთვის ამით ხართ საინტერესო. 

-    ამაზე რომ ვფიქრობ, ვერ ვხვდები, ნიჭი რაში დამეხმარა. ჩემზე უკეთესი ასტროფოტოგრაფებიც იყვნენ და ჩემზე უკეთესი ბლოგერებიც, რომლებიც „National Geographic“-სთვის წერდნენ. 

-    მოდით, ახლა, შეუპოვრობაზე ვისაუბროთ. რომ თქვით, ხუთი ადამიანი მახსენდება, ჩემზე შეუპოვარიო,  რაში გამოიხატება მათი შეუპოვრობა? ან რა შედეგი აქვს მათ შეუპოვრობას?
 

 

ადამიანებს განვითარება სხვადასხვანაირად გვესმის.

-    ალბათ, შეუპოვრობა ბეჯითობაში მეშლება და ახლა რომ ვფიქრობ, ნამდვილად მეშლება. მაგალითად, სკოლაში ბევრი როცა მქონდა სასწავლი, სულ მეზარებოდა და მინდოდა, მოკლე გზა მეპოვნა. ჩემი ბევრი ნაცნობი ისტორიის ათფურცლიან გაკვეთილს არ შეუშინდებოდა. მე მეშინოდა და მეზარებოდა. 

-    თქვენზე მეტად შრომისმოყვარეები იყვნენ? 

-     ალბათ, ამას შრომისმოყვარე უფრო ჰქვია, ვიდრე შეუპოვარი. თქვენ როგორ გესმით ეს სიტყვა - „შეუპოვარი?“

-    ასე მესმის, რომ თქვენ სწავლობდით კარგ უნივერსიტეტში, კარგ სპეციალობაზე და უცებ თქვით, რომ არა, მე ეს ყველაფერი არ მინდა; მე მინდა, ვიყო ბედნიერი. 

-    თუ ეს არის შეუპოვრობა, მაშინ არ მახსენდება ბევრი ადამიანი, ვინც შეუპოვარია.  იმიტომ, რომ ძალიან ბევრს ვიცნობ, იმ ხუთს, მათ შორის, ვისაც დასანახად არ უნდა ის, რასაც აკეთებს, მაგრამ მაინც აკეთებს. ალბათ, შეუპოვრობა ისაა, რომ უარი ვთქვი. დიახ, უარის თქმა, ალბათ, შეუპოვრობის ნაწილია. და, ალბათ, ეგ დამეხმარა. გმადლობთ, რომ განმარტეთ იმიტომ, რომ სხვანაირად მესმოდა ეგ სიტყვა. თავიდანვე უნდა დავიწყო ხოლმე იმით, რომ სიტყვების განმარტება გთხოვოთ. 

-    თქვენ სწავლობთ სხვადასხვა მეცნიერებას, თავისუფალი მეცნიერებების ფაკულტეტის სტუდენტი ხართ (Liberal Arts). მეორე მხრივ, წერთ ლექსებს, მოცალეობა და ჭვრეტა გიყვართ. ჭვრეტა უდევს საფუძვლად ხელოვნებას. რომ არა ჭვრეტა, ხელოვნება არ იქნებოდა. იმის გარკვევაში - ვინ ვართ ჩვენ, ადამიანები, კაცობრიობა - მეცნიერება უფრო გეხმარებათ თუ ხელოვნება? 
 

 

თუ ვინმეს ოდისევსობა უნდა, მოუწევს სახლის დატოვება და კომფორტის ზონიდან გასვლა.

-    მეცნიერება ძალიან ბევრ რამეში დამეხმარა, რაშიც ხელოვნება შეიძლება ვერ დამხმარებოდა. ხელოვნება კი დამეხმარა ბევრ რამეში, რაშიც მეცნიერება ვერ დამეხმარებოდა. ადამიანის არსში გარკვევას ორი ასპექტი აქვს - ტექნიკური და არატექნიკური. ტექნიკური ასპექტი პასუხობს კითხვას: როგორ ვარ იქ, სადაც ვარ? როგორ და, თავის დროზე მოხდა დიდი აფეთქება, მერე ბიოლოგია, ქიმია, ევოლუცია და იქმნება ადამიანი. ხელოვნება სხვანაირ კითხვას სვამს: რატომ ვარ ის, ვინც ვარ? ამაზე პასუხობს ყველანაირი ცოდნა და გამოცდილება, რაც უშუალოდ მეცნიერება არ არის. ბედნიერებას ვერ განვმარტავ ისე, როგორც განვმარტავ მთვარის წრიულ ფორმას. მე რომ რაღაც მომენტში სიყვარულმა ყურით მათრია, მაშინ დამეხმარა ბოდლერი და ვერ დამეხმარა აინშტაინი. თუ არჩევანი მექნება, ალბათ, ადამიანთან ურთიერთობისას ხელოვნებას ავირჩევ იმიტომ, რომ ვინმე თუ მეტყვის, რომელი პოეტი მოსწონს, ალბათ, უფრო მეტს გავიგებ მასზე, ვიდრე რომ მითხრას, რომელი თეორია მოსწონს - კვანტური თუ რაიმე სხვა. 

-    შემიძლია, შეგეკამათოთ და გითხრათ, რომ როცა კარგად შეისწავლით, მაგალითად, ფროიდს, იუნგს ან ერიკ ბერნს, შეიძლება, ბევრად მეტი გაიგოთ ადამიანზე, ვიდრე იმ შემთხვევაში, თუ ეს ადამიანი გეტყვით, რომ გალაკტიონი უყვარს. მეცნიერება ხელწამოსაკრავი არ არის ამ მხრივ. 

-    არც არასდროს მიფიქრია, რომ მეცნიერება ხელწამოსაკრავია. მე ვსაუბრობ ჩემს პირად გამოცდილებაზე, ჩემს არჩევანზე. 

-    ორი ალტერნატივა მინდა წარმოგიდგინოთ: ადამიანი სამყაროს უმცირესი ელემენტია, რომელიც უკვალოდ ქრება, თუ ადამიანი არის სამყაროს ცენტრი, მარადიული არსება? მარკუს ავრელიუსი ასე მიმართავდა ადამიანს: „მალე შენ დაივიწყებ ყველაფერს და ყველაფერი, თავის მხრივ, დაგივიწყებს შენ“. ესე იგი, ადამიანი არის სამყაროში ჩაკარგული უმცირესი არსება. მაგრამ არსებობს სხვა ხედვაც: „მზე დედაა ჩემი, მთვარე მამაჩემი, ეს წვრილ-წვრილი ვარსკვლავები და და ძმაა ჩემი“. ეს კი ნიშნავს, რომ ადამიანი სამყაროს ცენტრია და სანამ მზე, მთვარე და ვარსკვლავები არსებობს, ადამიანიც იარსებებს. თქვენ - ტბელ აბუსერიძე - სამყაროში ადამიანის როგორ პოზიციონირებას ემხრობით?

-    ავრელიუსს ვემხრობი და მგონია, ზედმეტად პატარები ვართ იმისთვის, რომ ჩვენი თავი სამყაროს ცენტრი გვეგონოს. ასტროფოტოგრაფიამ ეს ძალიან კარგად დამანახა. სამყარო ჩვენს შემდეგაც ზუსტად ისე გააგრძელებს თავის მოგზაურობას, როგორც ჩვენამდე მოგზაურობდა. ტბელ აბუსერიძის ყოფნა-არყოფნა სამყაროსთვის არსებითად მნიშვნელოვანი არ არის. ჩემთვის - დიახ, სამყაროსთვის - არა. ბევრი ცივილიზაცია განადგურებულა და არაფერი შეცვლილა, მთვარე ისევ თავის ადგილზეა, ვარსკვლავებიც, მზეც ზუსტად იქ არის, სადაც ოდითგან იყო. 

-    მაინც მინდა, იმ ადამიანის თვალით შეხედოთ სამყაროს, რომელიც ამბობს: მზე ჩემი დედაა, მთვარე ჩემი მამაა... რას იტყოდით იმ ადამიანზე, რომელმაც ასე დაინახა თავისი თავი სამყაროში? 

-    ადამიანს, ალბათ, ეშინია იმის, რომ ძალიან პატარაა; ალბათ, ეშინია, რომ არაფერს წარმოადგენს და უნდა, მზის და მთვარის თანასწორი იყოს. ეს მას არ ამტყუნებს ერთი წამით.

 
ყოველთვის დგება მომენტები ადამიანების ცხოვრებაში, როცა გიწევს მაგის გაცნობიერება და მანდ უკვე ორი გზაა შენ თვალწინ, რომლებიც სულ პარალელურად მიდის. შეგიძლია, ყოველთვის გადმოხვიდე მეორე გზაზე. უბრალოდ, ორი გზაა და ერთი გზა გეუბნება, რომ ძალიან პატარა ხარ და ცოტა დაწყნარდი. და მეორე გზა, რომელიც გეუბნება, რომ: „იცი, რა? შენია ეს სამყარო, თანასწორი ხარ მზის და მთვარის!“ მე არ მგონია, რომ თანასწორები ვართ, მე მგონია, რომ პატარები ვართ.

 
-    დიდი მადლობა ინტერვიუსთვის. საუბარს დავასრულებთ თქვენი კომენტარით ცნობილი ადამიანების ორ გამონათქვამზე. პირველი ციტატა ეკუთვნის დევიდ ფონკინოსს, თანამედროვე ფრანგ მწერალს (1974): „იმისთვის, რომ საყვარელ ადამიანს შეხვდე, მარტოობა უნდა ეძებო“. 
 

 

უარის თქმა, ალბათ, შეუპოვრობის ნაწილია.

-    სამწუხაროდ, ამ მწერლის შემოქმედებას არ ვიცნობ. და თუ მარტოობას ეძებ, სხვა ადამიანს როგორ იპოვი? სხვისი ადგილი სად რჩება მაგ დროს? 

-    თქვენ რომ შაბათობები გაქვთ, ასეთი შაბათობების აუცილებლობაზე ლაპარაკობს, ჩემი აზრით. 

-    მაშინ ისევ თავიდანვე უნდა მეკითხა, მარტოობაში რა იგულისხმება; ან, თქვენი აზრით, რას გულისხმობს ავტორი. თუ მარტოობაში იგულისხმება ჭვრეტა და არა აბსოლუტური მარტოობა, მაშინ ადამიანი აუცილებლად მარტო უნდა დარჩეს საკუთარ თავთან და უნდა იფიქროს. მარტოობისას მიღებული პასუხები ხშირად ყველაზე სწორი პასუხებია. ამ კონტექსტში, ცხადია, დავეთანხმები ავტორს, რადგან სწორედ შაბათობის გამოა, რომ  ჩემს საყვარელ ადამიანს შევხვდი. 

-    თქვენ პირდაპირ პრაქტიკით დაგიმტკიცებიათ, რომ ეს ასეა. 

-    მე სხვანაირად გავიგე მარტოობა და ასეთი მარტოობის ცოტა მეშინია. სამუდამო მარტოობა სრულებით არ მიზიდავს. 

-    მეორე ციტატის ავტორია ავსტრიელი მეცნიერი ზიდმუნდ ფროიდი (1856-1939): „ცხოვრების მიმართ მომთმენი დამოკიდებულება ყველა ცოცხალი არსების უპირველეს მოვალეობად რჩება.“ 

-    დიახ, მოთმინება უმნიშვნელოვანესი უნარია. ბოლომდე მოთმინებას ყოველთვის დიდი საჩუქარი მოჰყვება ხოლმე, როგორც იობის შემთხვევაში მოხდა. არც არის აუცილებელი, რომ დასაჩუქრდე, მაგრამ, თუ მოითმენ, მაღალი ალბათობით, დასაჩუქრდები. თუ დავეცემი, მინდა, ისე დავეცე, რომ ვიცოდე: ყველაფერი მოვითმინე, რისი მოთმენაც საჭირო იყო.
 

ფოტომასალა: ირაკლი გედენიძე

გუნდი

ირაკლი გედენიძე

ზურაბ ქურციკიძე

გიო კუსიანი

გიორგი ურუშაძე

თამთა ყუბანეიშვილი

ნანა ყურაშვილი