×
„ადამიანს მხოლოდ სიმართლე აშინებს“

მანანა მენაბდე

მომღერალი, მუსიკოსი, მწერალი, მხატვარი, რეჟისორი, მსახიობი


5931

ინტერვიუს შესახებ

მანანა მენაბდესთან ინტერვიუსთვის მასალა, როგორც ყოველთვის, ჩვენი გუნდის წევრმა, ნანა ყურაშვილმა მოამზადა. როგორც კი ეს მასალა წავიკითხე, თვალნათლივ დავინახე, რომ ქალბატონი მანანა მზად იყო, თავის პიროვნულ სამყაროზე და ამ სამყაროს ნიუანსებზე ესაუბრა. ცხადია, პორტრეტული ფორმატის ინტერვიუში ამ შესაძლებლობას ხელიდან ვერ გავუშვებდი და კითხვები იმგვარად მოვამზადე, რომ მთლიანად ერთ ხაზს გავყვევი - მანანა მენაბდის სულიერი ცხოვრების და პიროვნული განვითარების გზას. 

როდესაც მუშაობა დავასრულე, მხოლოდ მაშინ გავიაზრე, რამდენად სახიფათო არჩევანი გავაკეთე. ალტერნატივა არ მქონდა. საკმარისი იყო, ქალბატონ მანანას ინტერვიუს დროს ეთქვა, რომ ეს თემა არ აინტერესებდა, ან ამ მომენტში არ ჰქონდა ამ შინაარსის კითხვებზე პასუხის გაცემის სურვილი და - ინტერვიუ, ფაქტობრივად, ჩაიშლებოდა. სხვა თემები არც მომზადებული მქონდა და, კაცმა რომ თქვას, ნაკლებადაც მაინტერესებდა. 

საბედნიეროდ, ქალბატონი მანანა, რომელიც მანამდე სრულიად არ მიცნობდა, ერთხელაც არ შეყოყმანებულა და თვითონაც ისეთივე ინტერესით მპასუხობდა, როგორი ინტერესითაც მე ვეკითხებოდი. 

გამოვიდა ყველა სხვა სტუმრისგან განსხვავებული ინტერვიუ, რომლის გამართლება, ჩემი მხრიდან, არის მხოლოდ და მხოლოდ ჩემი უდიდესი პატივისცემა და ინტერესი მანანა მენაბდის ფენომენის მიმართ. ქალბატონი მანანა კი იმდენად ღრმა ადამიანია, რომ, თავის მხრივ, ჩემს შიშებზე მხოლოდ თუ გაეღიმება... 

ია ანთაძე

-    ქალბატონო მანანა, თქვენ შესახებ ზღვა მასალა შევისწავლეთ და არის ერთი შეფასება, რომელიც ზოლად გასდევს ამ მასალას - რომ თქვენ მძიმე ცხოვრება გქონდათ. შუახანს გადაცილებული ადამიანი არ არსებობს, რომელსაც ამგვარი თუ იმგვარი დანაკარგი არ განეცადოს. რა იყო ის განსაკუთრებული სიმძიმე, რაზეც თქვენი ახლობლები მიანიშნებენ?

-    არამც და არამც, ეს სიმძიმე არ ეხება ყოფას, ოჯახს. მე არასოდეს მშიერი არ ვყოფილვარ, არც დახეული და დაგლეჯილი მცმია. საკმარისი ფულიც მქონდა და ყოფის მხრივ ყოველთვის გამაგრებული ვიყავი. მაგრამ რაც შეეხება ჩემს სულიერ მდგომარეობას, ჩემს პრინციპებს და ღირებულებებს, თუ მათ არ ღალატობ, მაშინ შენი ყოფა მძიმდება. როდესაც არ ეპუები, როდესაც არ შეგიძლია, შენი ღირსება და პატიოსნება გვერდით გადადო, მაშინ ცხოვრება არ არის ადვილი. თუ ერთხელ თქვი ტყუილი, მეორედ, მესამედ, მეოთხედ, მეასედ... კარგმა ცხოვრებამ მიჩვევა იცის... არავინ არის ამისგან დაზღვეული. მეც ჩემი თავი ბევრჯერ გამქცევია. და ჩემს იგავ-არაკებში,  გახსოვთ? - ადამიანი თავის თავს რომ გაექცევა და უკან მოიტოვებს. სულ ფხიზლად უნდა იყო, რომ შენი თავი არ გაგექცეს.

-    ხომ არ იყო თქვენი ცხოვრების მთავარი სიმძიმე, მთავარი დრამა ის, რომ თქვენ ცდილობდით, დარჩენილიყავით იმად, ვინც ხართ, ხოლო გარემომცველი სამყარო მუდმივად ცდილობდა თქვენს გადაკეთებას და ჩარჩოებში მოქცევას?

-    ის, რითიც სხვებისგან განვსხვავდებოდი, ყოველთვის პროტესტს გამოხატავდა. სულ შარვალი კი არ მეცვა?! თუ სხვები იცვამდნენ მინის, მაშინ მე ვიცვამდი მაქსის. მეცვა, მაგალითად, თეთრი პერანგი და გრძელი კუბოკრული კაბა, ისეთივე ბერეტი მეხურა და ისეთივე ჰალსტუხი მეკეთა. შემდეგ უკვე ტყავის ჯინსები ჩავიცვი, საერთოდ არავის ეცვა, პირველი ვიყავი. პროტესტი კი გამოვაცხადე, მაგრამ, წარმოგიდგენიათ, შინაგანად როგორ ვნერვიულობდი? იმიტომ, რომ ჩემი მხრების უკან იდგა დები იშხნელების უცნობილესი ოჯახი. ბებიები იყვნენ ჩემს უკან, ჩემი წინაპრები, ძალიან მნიშვნელოვანი ხალხი. ჩემთვის ასეთი პროტესტი იოლი არ ყოფილა. 

-    ინდივიდუალური პროტესტის დროს ადამიანი, ალბათ, მარტოა, რაც არ უნდა კარგი მეგობრები ჰყავდეს. 

-    მარტოსულია, რა თქმა უნდა. 
 

 

სულ ფხიზლად უნდა იყო, რომ შენი თავი არ გაგექცეს.

-    ახლდა თუ არა შიში თქვენს დაპირისპირებას სისტემასთან? თქვენც ამბობთ, რომ არ იყო ადვილი. კომუნისტების დროზე ვლაპარაკობთ... 

-    დიახ, ეს იყო 70-იანი წლები. საბედნიეროდ, იყვნენ ადამიანები, რომლებიც მე მხედავდნენ ზუსტად ისეთს, როგორიც ვიყავი. ისინი ამ ჩემს პროტესტს ინაწილებდნენ და თანადგომას მიცხადებდნენ. შემიძლია ასეთ ადამიანებს შორის  გამოვყო ალდე კაკაბაძე, ინოლა გურგულია, რევაზ თაბუკაშვილი, ლანა ღოღობერიძე, ნანა ხატისკაცი, დორიან კიტია, ნოდარ დუმბაძე... ინოლასთან უბრალოდ ვმეგობრობდი. ის მიღებდა ზუსტად ისეთს, როგორიც ვარ. და როგორი ვარ? ჩვეულებრივი. ხომ არ შეიძლება, იმის გამო, რომ  კოპლებიანი პერანგი გაცვიათ, მე ვთქვა, რომ თქვენ რაღაცას აშავებთ?!

-    მეგობრები გხედავდნენ ისეთს, როგორიც იყავით. როგორს გხედავდათ სისტემა?

-    სისტემაზეც ვთქვათ. აი, მაგალითად, მე ვმეგობრობდი ჟიული შარტავასთან და ვთვლი, რომ ის უდიდესი პიროვნება იყო - მთელი თავისი ადამიანობით, ვაჟკაცობით, სიღრმით. ჟიული შარტავას ასეთი ამბავი უკავშირდება: როდესაც ჩემი გამზრდელი მამიდა ძალიან დაავადდა და უკანასკნელ დღეებს ითვლიდა, ინატრა მჟავე კიტრის პიკული. 80-იანი წლები იყო და არაფერი იშოვებოდა. დანაღვლიანებული მოვდივარ ქუჩაში იმის გამო, რომ ბევრი ვეძებე და ეს პიკული ვერსად ვიშოვე. უცებ ჩერდება „გაზ 24“, ჟიული შარტავა გადმოდის მანქანიდან და მეუბნება, მანანა, რაღაც ძალიან დაფიქრებული მიდიხარ, ცუდ ხასიათზე ხარო. არაფერი მითხოვია, უბრალოდ, დაღონების მიზეზი ვუამბე. მესამე დღეს ირეკება ზარი და ვინმე კი არ მოდის?!  თვითონ ჟიული დგას შემოსასვლელი კარის ჭრილში და ხელში დიდი ყუთი უჭირავს, რომელშიც პიკულის ქილები აწყვია. თქვენ გინდათ, მითხრათ, რომ დღეს რომელიმე ფუნქციონერი დაინტერესდება, რა უჭირს მანანა მენაბდეს და რატომაა ცუდ ხასიათზე? მერე ჩემთან, სახლში, თავისი ფეხით მოვა და ადამიანურად დამეხმარება? მე ბოლო პერიოდში ვერც მერთან მოვხვდი, ვერც პრემიერმინისტრთან. იქნებ, რა მიჭირს, იქნებ, რა მაწუხებს? ან სულაც, იქნებ, ძალიან საინტერესო პროექტით მივდივარ? მოქალაქეს ნაცნობობა არ უნდა სჭირდებოდეს, რომ გადაწყვეტილების მიმღებ პირს დაელაპარაკოს. მე ვთვლი, რომ ეს სამარცხვინოა.

-    ძალიან კარგად მესმის თქვენი გულისტკივილი და მეგობრების ამბავიც  გასაგებია. მაგრამ ის ადამიანები, რომლებიც თქვენს ფენომენს საერთოდ ვერ იგებდნენ  - მათი აზრი თუ გაინტერესებდათ? თუ იყო ეს ხალხი თქვენთვის მნიშვნელოვანი? 

-    ჩემთვის ყველა ადამიანი მნიშვნელოვანია. მაგრამ ხასიათის თვისება მაქვს ასეთი: მეორე ადამიანს ჩემი თავისგან ვიცავ. გესმით, რაშია საქმე? ამიტომ მხოლოდ იმ ადამიანებთან მაქვს ურთიერთობა, ვისაც შეუძლია, რომ ჩემთან იმეგობროს. თუ არ შეუძლია ადამიანს, რატომ უნდა დააძალო?
 

 

და როგორი ვარ? ჩვეულებრივი.

-    კი ბატონო, არ აძალებდით, მაგრამ მათი აზრი თუ იყო  მნიშვნელოვანი?

-    ნამდვილად იყო. 

-    თუ ცდილობდით, რომ მათზე შთაბეჭდილება მოგეხდინათ?

-    არა, საერთოდ არ მაქვს ხასიათში, რომ ვინმეზე შთაბეჭდილება მოვახდინო. თუ ჩემი ხმით ვახდენ შთაბეჭდილებას, ეს ხმაც ღმერთის საჩუქარია. 

-    მივიღე პასუხი. თქვენი პროტესტი, ნაწილობრივ მაინც, იყო თუ არა მიმართული ოჯახური ტრადიციის წინააღმდეგ, რომელსაც, შეიძლება, ერთგვარ ტვირთადაც აღიქვამდით?

-    არა. მე თავადაც ძალიან ტრადიციული და მკაცრი ადამიანი ვარ, თუმცა, შეიძლება ასეთ შთაბეჭდილებას არ ვტოვებდე. 

-    ყოველთვის ზუსტად გქონდათ გაცნობიერებული, რის წინააღმდეგ იბრძოდით?

-    რა თქმა უნდა. პროტესტს გაცილებით ფართო ხასიათი ჰქონდა, ვიდრე ვინმეს ჰგონია. იცით, რამდენი რამ ეკრძალებოდა ახალგაზრდობას?! მარტო შარვლის ჩაცმა-არჩაცმაზე ან კაბის ტარებაზე ხომ არ იყო საუბარი. კარგ ფილმს ვერ ნახავდი; ხარისხიანი ტანასაცმელი და ფეხსაცმელი გადამყიდველებთან უნდა გეყიდა, რაც შეურაცხყოფას გაყენებდა; სიტყვის თავისუფლებაზე აღარაფერს ვამბობ. 

-    საზოგადოებრივი ეთიკითაც ხომ არ ცდილობდნენ თქვენი  თავისუფლების შეზღუდვას - რომ, აი, არ ეკადრება  ადამიანს ასეთი საქციელი?

-    მაგალითად, რა საქციელი? 

-    მაგალითად,  ახალგაზრდა ქალი სახლში რომელ საათზე უნდა მივიდეს და ქუჩაში რომელ საათამდე შეიძლება იყოს...
 

 

მეორე ადამიანს ჩემი თავისგან ვიცავ.

-    სხვათა შორის, სახლში ყოველთვის თავის დროზე მივდიოდი და ყოველთვის იცოდნენ ჩემებმა, სად ვიყავი. 

-    რომელ ასაკზე საუბრობთ? 

-    15-დან 22 წლამდე. მერე მოსკოვში წავედი. მე, როგორ გითხრათ (იცინის)... ერთხელ ბებიაჩემთან  მოვედი, ვიყავი მეხუთე თუ  მეოთხე კლასში, საკმაოდ დიდი უკვე და მოვუტანე დამტვრეული ტოტები, რომელსაც იმერეთში „წკნელს“ ეძახიან. ბებიას გაუკვირდა, რად გინდა, ესენი რომ მომიტანეო? ვუპასუხე, თუ ცუდად მოვიქცევი, ამ წკნელით გამლახე-მეთქი. 

-    რატომ გაგიჩნდათ ეგ განცდა? აბრაზებდით ბებოს? 

-    პირიქით, ძალიან დამჯერი ვიყავი. ბებია სიცოცხლეზე მეტად მიყვარდა. დედა და მამა ღამე მუშაობდნენ, ასეთი სამუშაო ჰქონდათ. ამიტომ ჩემთან ვერავინ რჩებოდა და  მამიდასთან და ბებიასთან ვიზრდებოდი. ვწვებოდი ხოლმე, ვიხუტებდი ბებიას ფეხებს და ვკოცნიდი. იქვე ვიძინებდი. ბავშვობაშიც ძალიან დამჯერი ვიყავი და დღესაც იმავეს ამბობენ ჩემი მეგობრები: ჩემი დაყოლიება, დათანხმება ძალიან ადვილია. არ ვარ ჯინიანი. 

-    ადრეული ახალგაზრდობისას, მოსკოვში წასვლამდე, ზუსტად იცოდით, რა გინდოდათ?

-    მე ყოველთვის ვიცოდი, რა მინდოდა და საით მივდიოდი. ნამდვილად ვიცოდი. ოღონდ, არ გეგონოთ, რომ ეს ამაყი, თავდაჯერებული ადამიანის ცოდნაა. სულ სხვა ცოდნაზე ვსაუბრობ. თუ ადამიანისთვის უფალს უბოძებია ნიჭი, მას  სხვა თავდაჯერებულობა აქვს და არა ის, რომ - კიტრივით ამაყია და რისგანაა ამაყი, გაუგებარია.  მე ვიცოდი, რომ რაღაც ისეთი მომცა უფალმა,  რასაც უნდა გავუფრთხილდე, რასაც არ უნდა ვუღალატო. ეს არის სულ სხვა შეგრძნება, სულ განსხვავებული იმ თავდაჯერებულობისგან და სიამაყისგან, რომელიც საერთოდ მძულს და ვერ ვიღებ. 
 

 

ჩემი დაყოლიება, დათანხმება ძალიან ადვილია.

-    არაერთხელ გითქვამთ, რომ ბავშვობაში მორცხვი ვიყავი და ახლაც მორცხვი ვარო. ეს სიმორცხვე ხომ არ იყო გამოწვეული თქვენი განსაკუთრებულობის შეგრძნებით? 

-    როგორ გითხრათ? ეს ისე კი არ მქონდა გაცნობიერებული, რომ უფალმა მაჩუქა ხმა და განსაკუთრებული ვარ. ეს ხომ ასე არ ხდება. ეს არის ქვეცნობიერის დონეზე და ამაშია - მაპატიეთ, ასე რომ ვამბობ - ნიჭიერი ადამიანის ხიბლიც. ის, რაც ჩემში იყო - არ იყო გაცნობიერებული, მაგრამ ვიცოდი, რომ აი ამ „რაღაცას“, რაც ჩემშია, არ უნდა ვუღალატო!

-    სიმორცხვის მიზეზი იყო თუ არა - ეს მაინტერესებს. 

-    არ ვიცი, რა იყო სიმორცხვის მიზეზი. შეიძლება, რაღაც არასრულფასოვნების კომპლექსი ედო საფუძვლად ამ სიმორცხვეს. 

-    რატომ, საიდან მოდიოდა ეს კომპლექსი?

-    არ ვიცი. ეს, ალბათ, მეც მინდა, რომ გავიხსენო, მაგრამ არ მახსენდება. ოჯახში ტკბილი და მშვიდი დამოკიდებულება ჰქონდათ ერთმანეთის მიმართ. ამიტომ ბავშვობაზე ვერაფერს ვიტყვი. მამაჩემი ჩემს ოთახში დაკაკუნების გარეშე არ შემოსულა. არასდროს პირდაპირ არ შემოუღია ჩემი ოთახის კარი. არასდროს მიგრძვნია, რომ მე პატარა ვარ და ის დიდი. როგორც თანატოლს, ისე მექცეოდა.

-    დედისგან და მამისგან შორს რამდენ ხანს იზრდებოდით?

-    ორწლინახევრიდან ბოლომდე. მშობლებთან და ბებიასთან - თამარ იშხნელთან - ძალიან ხშირად დავდიოდი. 
 

 

რაღაც ისეთი მომცა უფალმა, რასაც უნდა გავუფრთხილდე, რასაც არ უნდა ვუღალატო.

-    ეს განცდა არ გქონდათ, რომ დედა და მამა სხვაგან არიან და თქვენ სხვაგან ხართ? 

-    შემიძლია გითხრათ, დიდხანს ჩემთვის დიდი ტრაგედია იყო, რომ დედასთან არ ვცხოვრობდი. დედაც ამას საოცრად განიცდიდა. ჩემი გამზრდელი მამიდა და ბებია ძალიან მიყვარდა, ორივეს დიდ პატივს ვცემ დღემდე! ყველაზე დიდი ტრაგედია კი დედაჩემის გარდაცვალება იყო.

-    თქვენ რა ასაკში იყავით?

-    უკვე ბერლინში ვცხოვრობდი, 1994 წელს გარდაიცვალა დედა და ათ დღეში - თამარა ბებიაც. 

-    ეს ნაკადიც ყოფილა თქვენს ცხოვრებაში - დედის მუდმივი მონატრების. 

-    დიახ, შეიძლება ამ ამბავმაც  ძალიან დიდი დაღი დამასვა,  რომ დედასთან არ ვიზრდებოდი. ძალით ვინმეს კი არ მოვუშორებივარ დედაჩემისგან. უბრალოდ, ასე მოხდა. ღამის ცვლაში მუშაობდა და მარტო ვერ დამტოვებდა. თამარა ბებიაც საგასტროლოდ დადიოდა, დებთან ერთად.

-    დედა რა პროფესიის იყო? 

-    ინჟინერ-კონსტრუქტორი. რა მახსოვს, იცით? დიდუბეში ცხოვრობდნენ დედა, მამა და ბებია. დილით ექვს საათზე გაისმოდა ქარხნის საყვირის ხმა, რომელიც მშრომელებს აღვიძებდა. დედაჩემი დახურულ ქარხანაში მუშაობდა, რომელსაც „საფოსტო ყუთი 108“ ერქვა. მამაჩემი ნავთლუღის მეორე ელექტროჰესის დირექტორი იყო და ოცი წლის განმავლობაში ქალაქს სინათლეს აძლევდა. 

-    ერთი მხრივ, იმპულსურობა, ექსპრესიულობა, როდესაც ძალიან მძაფრად გამოხატავდით თქვენს გრძნობებს და, მეორე მხრივ, თქვენი ბუნებითი სიმორცხვე - თრგუნავდა  თუ ავსებდა ერთმანეთს? 
 

 

მაშინ ძალიან „ცხელი“ ვიყავი ჩემს ქმედებებში.

-    ალბათ, ავსებდა და, ჩემი აზრით, ამას დადებითი შედეგები მოჰყვა. 

-    რას გულისხმობთ?

-    იმას, რომ იგავ-არაკების და მუსიკის წერა დავიწყე; იმას, რომ სპექტაკლი დავდგი; იმას, რომ კინოში ვითამაშე...

-    ანუ ექსპრესიულობის და მძაფრი პროტესტის ეტაპი რომ არ ყოფილიყო, ეს ყველაფერი არ შეიქმნებოდა? 

-    დიახ, მარტო სიმორცხვე, ალბათ, ზუსტად ამას გამოიწვევდა. თუმცა, ზოგადად, ქართველებს ახასიათებთ ეს სიმორცხვე, სიმფრთხალე - რაც მე ძალიან მომწონს. 

-    ახლა მინდა თქვენი ცხოვრების ერთ მნიშვნელოვან პერიოდზე ვისაუბროთ - თქვენი და მიხეილ თუმანიშვილის ურთიერთობასა და კონფლიქტზე. ბატონი მიშა დიდ იმედებს ამყარებდა თქვენზე, როგორც მომავალ რეჟისორზე. მაგრამ თქვენ ხომ არ გქონდათ განცდა, რომ დაკარგავდით თავისუფლებას, თუკი მისი იმედების გამართლებას შეეცდებოდით? ეს ხომ არ იყო სიღრმისეული მიზეზი იმ კონფლიქტისა, რის გამოც მესამე კურსიდან სწავლა მიატოვეთ და ანსამბლ „რეროში“ გადახვედით?  

-    თავიდან ქიმიურზე ვაბარებდი. რაღაც გამოცდები გავიარე პოლიტექნიკურში და თითქმის პირველკურსელი ვიყავი, როცა მოვბრუნდი და ვთქვი - არა, სარეჟისოროზე უნდა ჩავაბარო-მეთქი. გამოცდებზე რომ გავედი, ჩემით იმდენად იყო დაინტერესებული ბატონი მიშა, რომ ხელს არ მიშვებდა, სულ თავისთან, გვერდით ვყავდი. 
 

-    თქვენ იცოდით, რომ იმ წელს თუმანიშვილს აჰყავდა ჯგუფი? თუ უბრალოდ გინდოდათ, რომ რეჟისორი გამხდარიყავით და მერე აღმოჩნდა, რომ ბატონი მიშას სტუდენტი ხართ?

-    არა, შემთხვევით გავიგე, რომ თუმანიშვილს აჰყავდა ჯგუფი. მაშინ გადავწყვიტე სარეჟისოროზე ჩაბარება. 

-    თუ სწორად მესმის, მიხეილ თუმანიშვილი ფანატიკურად იყო შეყვარებული თავის საქმეზე და საქმის მიმართ ასეთივე თავდადებულ სიყვარულს ითხოვდა თქვენგანაც. თქვენთვის თავისუფლება იყო პრიორიტეტული, მისთვის კი - პროფესია. ჩემი წარმოდგენით, აქ მოხდა კონფლიქტი. თქვენ ვერ გაუძელით მის მოთხოვნებს. 

 
-  ძალიან „ცხელი“ ვიყავი მაშინ, „ცხელი“ ვიყავი ჩემს ქმედებებში. მე ხომ ხმა მქონდა და მინდოდა, ჩემი თავი მეცადა სიმღერაშიც.

გავიმარჯვე „რეროს“ კონკურსში და გადავწყვიტე, რომ სწავლის პარალელურად „რეროში“ მემღერა. მაგრამ პარალელურად არაფერი ხდება. 

-    მას არ შეეძლო ამის ატანა. 
 

 

ამაზე საუბარი არ მინდა.

-    დიახ, და მე მას ამაში აბსოლუტურად ვეთანხმები. 

-    ახლა ეთანხმებით, მაგრამ ზუსტად ეგ არის საკვანძო მომენტი. თქვენ წახვედით თუმანიშვილისგან იმიტომ, „რეროში“ გემღერათ, თუ ჯერ წასვლა გინდოდათ და მერე გამოჩნდა „რერო“, როგორც მაშველი რგოლი? 

-    არ მინდოდა წასვლა. მან ვერ აიტანა, რომ შემეძლო, პარალელურად რაღაც სხვა მეკეთებინა. 

-    თქვენ თუ მასთან დარჩენა გინდოდათ და მის რეჟიმზე თანახმა იყავით...

-    არ ვიყავი თანახმა, მე ორივე მინდოდა. არის კიდევ რაღაც, რის გამოც მე ბატონ მიშასთან უფრო სერიოზული მოთხოვნები მქონდა იმასთან დაკავშირებით, რაშიც არ ვეთანხმებოდი. მაგრამ ამაზე საუბარი არ მინდა. ეს ჩემი და ბატონი მიშას საიდუმლოდ დარჩება. რისი თქმაც მინდოდა, პირდაპირ მასვე ვუთხარი, გაცხადებულად. მამიდაჩემიც მივიყვანე და ამ საუბარს ისიც ესწრებოდა. 

-    „რერომდე“ იყო ეს საუბარი, თუ შემდეგ?

-    „რეროს“ დროს იყო. ყველაფერი პარალელურ რეჟიმში ხდებოდა. 

-    მაინც ისეთი განცდა მაქვს, რომ ჯერ გაქცევის  სურვილი იყო და მერე გამოჩნდა „რერო“. 
 

 

არ ვიცოდი, რა ელოდა ჩემს ოჯახს.

-    მე რა არ მესმოდა, იცით? რაც ამ პროფესიას შეეხება, რეჟისურას - მე ვფიქრობდი, რომ მზღუდავდა. 

-    ზუსტად ამას ვგულისხმობდი.

-    ამაში არ ვიყავი მართალი. მაგრამ მაშინ ეს განცდა მქონდა. 

-    გზღუდავდათ პროფესიულად თუ პიროვნულ სივრცეზეც გადმოდიოდა ეს შეზღუდვა, თქვენი აღქმით?

-    არა, პიროვნულზე რატომ? მე ყოველთვის მაინტერესებდა ადამიანები, ვისგანაც რაღაცას ვსწავლობდი. იმდენი რამ მასწავლა ბატონ მიშასთან გატარებულმა თუნდაც იმ  ორნახევარმა  წელმა, რომ დღეს თუკი რაიმე ღრმად მესმის, თუკი რაღაც ჩემში დახვეწილია, ოჯახის და მისი დამსახურებაა. 

-    თქვენ გაქცევა „რეროში“ წასვლით არ დაგისრულებიათ. შემდეგ თქვით, ერთი და იგივე სიმღერა რამდენჯერ შეიძლება ვიმღეროო, „რერო“ დატოვეთ და მოსკოვში წახვედით. მაშინ მოსკოვზე შორს ვერავინ გარბოდა, მაგრამ როგორც კი საზღვრები გაიხსნა,  ბერლინში გადახვედით საცხოვრებლად. 
 

 

თავისუფლება არის შეზღუდვა.

-    „რეროშიც“ მქონდა საშუალება, უცხოეთში დავრჩენილიყავი. როცა ჩეხეთში ვიყავით, დიუკ ელინგტონმა შემთავაზა მასთან ერთად წასვლა. მაგრამ ვერ გავბედე მხოლოდ იმის გამო, რომ არ ვიცოდი, რა ელოდა ჩემს ოჯახს. არასდროს ვყოფილვარ გულგრილი ახლობლების მიმართ, ამიტომ ვეღარ გავბედე წასვლა. 

-    გამოდის, სადამდეც შეიძლებოდა წასვლა, იქამდე მიდიოდით. რას გაურბოდით? 

-    გეტყვით, რაშია საქმე. ჯერ ერთი, მე მიყვარს ჩაღრმავება; მიყვარს იმის გაგება, რაც არ ვიცი. მივხვდი, რომ „რერომ“ თავისი თავი ამოწურა. რა თქმა უნდა, ვნანობდი, რომ თავი დავანებე მიხეილ თუმანიშვილთან სწავლას. ამიტომაც წავედი მოსკოვში, ლუნაჩარსკის სახელობის სახელმწიფო თეატრალურ ინსტიტუტში (ГИТИС). იქ სარეჟისორო ფაკულტეტზე გავაგრძელე სწავლა და წითელ დიპლომზეც დავამთავრე. მაგრამ დიპლომის ფერი არაფერს ნიშნავს. თუ გინდა, ბრილიანტის დიპლომი აიღე. თუ არ შეგიძლია, იყო რეჟისორი, ვერ იქნები. მე მიყვარს რაღაც ახლის დაწყება. ყოველთვის ახლის ძიებაში ვარ. უკვე ძალიან მემცირა ჩემი თავი „რეროში“ და რაღაც ახალი მინდოდა. 

-    ეს გასაგებია. თქვენ იმპულსურობის და ექსპრესიულობის ეტაპი თბილისში და მოსკოვში ამოწურეთ. მერე ბრძანეთ, რომ გერმანიაში სულიერად განვიწმინდე და ბევრი რამ გადავაფასეო. რა იყო ამ გადაფასების შედეგი?

 
-   მე სულ მეგონა, რომ თავისუფლება არის ის - რასაც გინდა, იმას გააკეთებ. და იქ რომ წავედი, მივხვდი, რომ თავისუფლება ის კი არ არის, რასაც გინდა იმას გააკეთებ, - რასაც გინდა, იმას არ გააკეთებ.

ეს არის თავისუფლება. ფაქტობრივად, თავისუფლება არის შეზღუდვა. 

-    გადაფასების მიზეზი რა იყო, ალბათ, ამაზეც გიფიქრიათ? 

-    აქედან საკმაოდ ცნობილი ადამიანი წავედი - მანანა მენაბდე. იქ ჩავედი და არავინ წითელი ფარდაგები არ დამიფინა; არც მწვანე შუქნიშანი ამინთო. 
 

 

ეს ნამდვილი ცხოვრებისეული აბსურდი იყო.

-    იქნებ, ზუსტად ეგ გინდოდათ? 

-    მე მოვუწყე ჩემს თავს ეგ ამბავი. ნამდვილად. 

-    როგორც გამოცდა?

-    როგორც გამოცდა, ასე გამოდის. უფალი ისეთ სირთულეს გახვედრებს ცხოვრების გზაზე, რის გადატანასაც გაუძლებ, რისი გადატანის რესურსიც გაქვს. მე რომ ჩავედი, მაგალითად, ვმუშაობდი დამლაგებლადაც, ქუჩის მომღერლადაც; ვმუშაობდი ბარშიც, სულიერ ავადმყოფებსაც ვუვლიდი. ჩემს თავზე ბევრმა რამემ გადაიარა - ერთი ეტაპი ასეთი მქონდა: ვასუფთავებდი სადარბაზოებს და პარალელურად იგავ-არაკებს ვწერდი. ამასთან ერთად კიდევ საერთაშორისო მუსიკალურ ფესტივალებში ვმონაწილეობდი და, კიდევ, ჰაინრიხ ბიოლის სტიპენდიანტი ვიყავი. ეს ნამდვილი ცხოვრებისეული აბსურდი იყო. ზუსტად ეს გაქცევს ადამიანად და ვთვლი, რომ ძალიან საინტერესო გზა გამოვიარე.

-    თქვენ თქვით, აქ ვიყავი მანანა მენაბდე, რომელსაც ყველა იცნობდა და იქ სრულიად უცხო გარემოში მოვხვდიო. ხომ არ დაგღალათ იმ მანანა მენაბდემ, რომელსაც ყველა იცნობდა და ამიტომ ხომ არ იყო უფრო მეტად საინტერესო ის მანანა მენაბდე, რომელიც უცხო გარემოში იმკვიდრებდა თავს?

-    რა თქმა უნდა, რაღაც კუთხით, სულ რომ თვალის საწიერში ხარ, ეს გღლის. ახლაც კი ეს ჩემთვის დამღლელია. ხშირად ტაქსის მძღოლი ფულს არ მართმევს და ამის გამო დიდი კამათი მაქვს ხოლმე. ქუჩაშიც სრულიად უცნობი ხალხი მესალმება. მაგრამ გერმანიაში წასვლის მიზეზი ის არ ყოფილა, რომ მანანა მენაბდეობისგან დავიღალე. მოხდა ისე, რომ ჩემს დას და ჩვენს ოჯახს დიდი ტრაგედია შეემთხვა - ჩემი დის შვილი, 13 წლის თეონა ლეიკემიით გარდაიცვალა. მინდოდა, გავრიდებოდი ამას. არ მინდოდა, რომ უფრო მეტი ჭირისუფალი ვყოფილიყავი, ვიდრე ჩემი და. ამანაც განაპირობა ჩემი აქედან წასვლა. მაგრამ თავს ვერ გაექცევი.

-    თქვენი და უმცროსია, არა?

-    შვიდწლინახევრით უმცროსია ჩემზე თინიკო. 

-    თქვენ რომ მამიდასთან და ბებოსთან იზრდებოდით...
 

 

გერმანიაში წასვლის მიზეზი ის არ ყოფილა, რომ მანანა მენაბდეობისგან დავიღალე.

-    ჩემი და სულ ჩემთან იყო. ძალიან მიყვარს. ერთი პერიოდი საერთოდ გადმოვიყვანე მამიდასთან და ბებიასთან. 

-    რაღაც პერიოდში დედასთან და მამასთან იზრდებოდა?

-    დიახ, დიდუბეში დაამთავრა მე-100 საშუალო სკოლა. და მერე ლანა ღოღობერიძესთან სარეჟისოროზე ჩააბარა. 

-    თქვენი დისშვილის ავადმყოფობა იმ პერიოდს დაემთხვა, როცა ამ ქვეყანაში ყველაზე დიდი გაჭირვება იყო. ხომ არ გქონდათ განცდა, რომ მისი შველა შესაძლებელი იქნებოდა, ავადმყოფობა ამ უმძიმეს პერიოდს რომ არ დამთხვეოდა? 

-    ყველაფერი ბედის ამბავია. ჩვენ აქ ისეთი ხალხი გვეხმარებოდა და მოსკოვშიც ისეთი მეგობრები გვყავდა, რომლებმაც ძალიან დიდი თანხა გაიღეს. აქ ქალბატონი ლანა ღოღობერიძე დამეხმარა, ბატონი თენგიზ მაღალაშვილი, ნანა ხატისკაცი... ბევრი ადამიანი ჩაერთო. რისი შესაძლებლობაც იყო, ყველაფერი გავაკეთეთ. ნიუ იორკში, კლინიკაში დიდი თანხა იდო ბავშვის სახელზე. დონორს ველოდებოდით. ბავშვი რომ გარდაიცვალა, ერთ კვირაში გამოჩნდა დონორი. ეს არის, უბრალოდ, ბედის ამბავი. 

-    მესმის, რა გადაიტანეთ. ახლა უფრო გვიან პერიოდს მინდა, დავუბრუნდეთ: 2014-2015 წლებიდან პრესაში ჩნდება ახალი ნაკადი, რომ მანანა მენაბდე ძალიან შეიცვალა, დინჯი და უკონფლიქტო გახდა...

-    ნახეთ, რა იყო კონფლიქტის საფუძველი. საერთოდ, მე ვერ ვიტან ტყუილს, ვერ ვიტან, როცა ადამიანებს ამცირებენ. მე ვიყავი, ასე ვთქვათ, ქალი რობინ ჰუდი, რომელიც იბრძოდა იმისთვის, რომ ვინმე არ დაეშავებინათ, ვინმე არ დაემცირებინათ. ეშინოდათ ჩემი, საკმაოდ. 

-    ვის, მაგალითად? 

-    ბიჭებს ეშინოდათ ჩემი. გადაბრუნებულ სიტყვას ვერ მეტყოდნენ. იცით, როგორ ბიჭებს? სახელიან ბიჭებს, რომლებიც ჩემთან ძალიან მორიდებულები იყვნენ.

-    რატომ? 

-    რატომ შეიძლება მეორე ადამიანს,  ბიჭი იქნება თუ გოგო, კაცი იქნება თუ ქალი, ეშინოდეს? ვფიქრობ, რომ ადამიანს მხოლოდ სიმართლე აშინებს.  ეს სიმართლე, პირდაპირ რომ ვახლიდი პირში, არ მოსწონდათ და ამბობდნენ, რომ კონფლიქტური ვარ. მაგრამ როდესაც გერმანიაში ეს ყველაფერი გადავაფასე, მივხვდი, რომ ცოტა უფრო მეტად თავშეკავებული უნდა ვიყო და მეტი შანსი უნდა მივცე ადამიანებს, თვითონ გადააფასონ თავიანთი ნამოქმედარი. ადამიანი თვითონ უშავებს საკუთარ თავს და მე, როგორც არ უნდა ვიბრძოლო, ვერავის გამოვასწორებ. შოთა რუსთაველს რომ მივმართოთ, ტკბილი საუბრით უკეთესად მიაწვდენ ხმას მეორე ადამიანს. კიდევ ის მოხდა, რომ რომ 1995 წელს უფრო ეკლესიური გავხდი. 
 

 

არ მინდოდა, რომ უფრო მეტი ჭირისუფალი ვყოფილიყავი, ვიდრე ჩემი და.

-    ამან შეგცვალათ?

-    ბევრმა რამემ შემცვალა: ლიტერატურამ, მუსიკამ, თეატრმა, კინომ, საინტერესო ადამიანებთან ურთიერთობამ... უყურებ ამ ყველაფერს, ფიქრდები და სხვა ჭრილში ხედავ მოვლენებს. 

-    ვიცი, რომ არ გიყვართ თქვენს თავზე საუბარი, მაგრამ ეს სხვანაირი მანანა მენაბდე, რომელსაც გადაფასებული აქვს თავისი ცხოვრების ეტაპები - თქვენ როგორ მოგწონთ?

-    მე გეტყვით, ეს არის ჩემი არსი. მე რაღაც პერიოდში გავგიჟდი, რაღაც პერიოდი მქონდა ასეთი... თორემ მშვიდი და წყნარი ადამიანი ვარ. ერთი თვე შეუძლია ადამიანს იყოს ჩემ გვერდით და დაავიწყდეს, რომ მე იქ ვარსებობ. 

-    და ეს „გაგიჟების“ პერიოდი რამდენი ხანი გაგრძელდა? 

-    ალბათ, მეშვიდე კლასიდან დაახლოებით ოც წლამდე. ძალიან ადრე მივხვდი ბევრ რამეს. 

-    ახლა ჰარმონიულად ხართ თქვენს თავთან?

-    ძალიან ჰარმონიულად ვარ. არ მიყვარს კონფლიქტი, - საშინლად არ მიყვარს. სხვათა შორის, ხშირად ვვარდები ისეთ სიტუაციაში, სადაც თითქოს მიწვევენ, რომ ვიკონფლიქტო, მაგრამ ვეცლები იქაურობას. 

-    ბოლო წლების ინტერვიუებში საკმაოდ კარგად ჩანს, საით მიისწრაფვით თქვენ, როგორც პიროვნება. „ჩემთვის მთავარია, ყოველდღიური ძალისხმევით საკუთარ თავზე მეტი გავხდე.“ „ადამიანი საკუთარ თავზე მეტი თუ არ გახდა, მაშინ ფუჭად ჩაუვლია ცხოვრებას.“ - ეს თქვენი ციტატებია. იყო ის, ვინც ხარ - გასაგებია. მაგრამ იყო საკუთარ თავზე მეტი - ცოტა გაუგებარია. რას გულისხმობთ? 

-    გაიხსენეთ გურამ რჩეულიშვილი - კონფლიქტური ადამიანი იყო, მაგრამ წესიერი და მართალი. აი, მისი საქციელი ხომ მასზე მეტყველებს, როდესაც ბავშვი გადაარჩინა დახრჩობას. იქ, ალბათ, გურამის გარდა უამრავი ახალგაზრდა იყო, რომელსაც შეეძლო იმ ბავშვის გადარჩენა, მაგრამ გურამის გარდა ეს არავინ გააკეთა. აი სწორედ ეს არის, როდესაც ადამიანი თავის თავზე მეტი ხდება! მას ხომ ფიქრის დროც არ ჰქონდა - ეს წამიერი გადაწყვეტილებაა. ასეა ყველაფერში! ცხოვრება წამებისგან შედგება.

-    გურამ რჩეულიშვილი ძალიან გამომწვევი და კონფლიქტური იყო სისტემის მიმართ, ალბათ, ამიტომ ზრუნავდნენ, რომ ცუდი სახელი ჰქონოდა.
 

 

გურამ რჩეულიშვილი რომც გადარჩენილიყო, მაინც იქნებოდა თავის თავზე მეტი.

-    ჰო, რა თქმა უნდა! სახელმწიფოს „გმირები“ აშინებს! მაგრამ მე ახლა სხვა რამეს ვამბობ. გურამი თავის თავზე მეტი გახდა მაშინ, როდესაც ბავშვის გადასარჩენად თავით ზღვაში გადაეშვა. როდესაც გალაკტიონი წერს „ლურჯა ცხენებს“ ან „დედაო ღვთისავ...“ ის თავის თავზე მეტი ხდება... 

-    გქონიათ ეგ მომენტი, როცა თქვენს თავს აჯობეთ?

-    ახლა ქეთი დოლიძემ მომცა მაგის შესაძლებლობა. ორმოცი წელია, არაფერი დამიდგამს, როგორც თეატრის რეჟისორს და ჩემი იგავ-არაკების მიხედვით დავდგი სპექტაკლი „მართლა“. ეს კი ნიშნავს, რომ ჩემს თავზე მეტი გავხდი. 

-    მცდელობა საკმარისია, თუ შედეგია მთავარი?

-    ორივე, რა თქმა უნდა. გურამ რჩეულიშვილი რომც გადარჩენილიყო, მაინც იქნებოდა თავის თავზე მეტი, რადგან ის გადახტა, სხვა კი არა. 

-    მეორე მიმართულება, რაც თქვენთვის პიროვნულ ზრდას ადასტურებს და რაც დღესაც ახსენეთ, ეს არის აკრძალვების გზით გათავისუფლება; ციტატა: „როგორც კი რაიმეს აიკრძალავ, ეგრევე თავისუფლდები, აღარ ხარ რაიმეს მონა. აკრძალვაშია თავისუფლება და არა პირიქით.“ 

-    დიახ, ძალიან მარტოსულად ვიცხოვრე, ვიცხოვრე ბევრი აკრძალვით. 

-    ამან თქვენი თავისუფლების ხარისხი გაზარდა?

-    რა თქმა უნდა. მართლა თავის უფალი ხდები. შენი თავი შენვე გეკუთვნის. 

-    ქართული საზოგადოება რამდენად მზად აღმოჩნდა  შეცვლილი მანანა მენაბდის მისაღებად? თქვენთან ბრძოლა შეწყვიტეს თუ კიდევ აგრძელებენ?

-    არ ვიცი, შეიძლება აგრძელებენ. ძალიან დიდი მნიშვნელობა აქვს, შენ როგორ უყურებ ამ „ბრძოლას“. თუ მშვიდად ხარ, შედეგი სულ სხვაა. რაც უფრო გააღრმავებ კონფრონტაციას, ისევ შენ წუხდები. 

-    სხვანაირი აღიარება მოგიტანათ თუ არა ამ ახალმა მდგომარეობამ, თუნდაც, საქართველოში?

-    ჩვენ, საერთოდ, სნობები ვართ და ძალიან დიდ მნიშვნელობას ვანიჭებთ, თუ ვინმე უცხოეთიდან ჩამოვიდა. რატომ? მერაბ მამარდაშვილი, სულ რომ არ წასულიყო არსად, არ იქნებოდა მერაბ მამარდაშვილი? ან ერლომ ახვლედანი, რა, თუ ქართველია, დააკლდა რამე?! ინოლა გურგულიას სჭირდება საიდანმე ჩამოსვლა? 

-    და თქვენ იგრძენით, რომ გერმანიიდან ჩამოხვედით და ამან თქვენ მიმართ დამოკიდებულება შეცვალა? 

-    რა თქმა უნდა, ვიგრძენი და სასაცილოდ არ მყოფნის ეს ყველაფერი.
 

 

მე რაღაც პერიოდში გავგიჟდი, რაღაც პერიოდი მქონდა ასეთი...

-    ძალიან დასამახსოვრებელი ფრაზა თქვით: წლები კი მემატება, მაგრამ შინაგანად ვახალგაზრდავდებიო... ისე გამოდის, რომ წლები მემატება, მაგრამ თან მაკლდებაო. ჩვენი შეგრძნებაც ეს არის, რომ თქვენ მარადიულად ახალგაზრდა ხართ.  

-    ეს პირველად, ალბათ, ნანა ხატისკაცმა დაინახა, როდესაც  არსენას დედის როლზე მიმიწვია. მაშინ 33 თუ 34 წლის ვიყავი. ფარაჯანოვი იყო კომისიის თავმჯდომარე და ამ როლზე რამდენიმე კანდიდატი მოსინჯეს. ფარაჯანოვმა თქვა - მანანა მენაბდე უნდა დავამტკიცოთ იმიტომ, რომ, მიუხედავად ასაკისა, „მარადიული დედა“ არისო.

-    ფარაჯანოვს დაუნახიხართ, ფაქტობრივად. 

-    ფარაჯანოვმა დამინახა, როცა 18 წლის ვიყავი. კიევში, სანამ დაიჭერდნენ, მას სახლში ვესტუმრეთ მე და კიდევ 3 ადამიანი: კონსტანტინე პევზნერი, დიდიმ ლოგუა და გია ჭირაქაძე. სერჟიკამ თავისი სცენარი წაგვიკითხა თბილისზე. მთელი ღამე გავათენეთ. 

-    ეს თქვენი შინაგანი ენერგია, მუდმივი ახალგაზრდობის განცდა, როგორ ფიქრობთ, რას ეფუძნება? 

-    40-45 წლამდე სულ მინდოდა, რომ ასაკით უფროსებთან მქონოდა კონტაქტი. როგორც კი მე თვითონ შევედი ასაკში, ვილტვი ახალგაზრდებისკენ - მათგან ბევრ რამეს ვსწავლობ, როგორც ისინი ჩემგან. ზუსტად ეს გაცვლა არის საინტერესო და ღირებული პირადად ჩემთვის!

-    სად გქონიათ მათთან შეხება?

-    ყველგან, მუსიკით დაწყებული და თეატრით დამთავრებული. თუნდაც, აი, ახლახან ვითანამშრომლე ახალგაზრდა წყვილთან - მარი კორინთელთან და ირაკლი ბაკურაძესთან, რომელთაც ეკუთვნით გამომცემლობა „წიგნები ბათუმში“. ბრწყინვალე ახალგაზრდები გვყავს - მშრომელები, განათლებულები, ენებს ფლობენ, ძალიან კარგად იციან, რა უნდათ და მათგან სიხარულით ბევრ რამეს ვსწავლობ. თანაც, მინდა დავძინო, რომ ახლა უკვე ჩემი მსმენელის 80% ახალგაზრდები არიან.

-    საქართველოს საპატიო მოქალაქეობა მიიღეთ თუ ვერა? ვერ მოვიძიეთ ეს ინფორმაცია. 

-    არ მიმიღია, მაგრამ ძალიან მინდა. პრეზიდენტმა შემომთავაზა. მაგრამ როგორც სამი წლის წინ გაირკვა, საპატიო მოქალაქის სტატუსი რომ მიმეღო, ვიზა მაინც დამჭირდებოდა. ამიტომ ავიღე ბინადრობა. ახლა მაქვს ბინადრობა და საპატიო მოქალაქეობასაც, იმედია, მივიღებ. 

-    ბოლო პერიოდში თქვენ სად ცხოვრობთ, ფაქტობრივად?

-    მე ვცხოვრობ სამ ქვეყანაში: საქართველოში, გერმანიასა და რუსეთში. 

-    ეს რას ნიშნავს - წელიწადის გარკვეულ ნაწილს სამივე ქვეყანაში ატარებთ? 

-    არა, პროექტები მაქვს და ამაზეა დამოკიდებული, სად ვარ. მიუხედავად იმისა, რომ გერმანული პასპორტი მაქვს, ძირითადად უკვე აქ ვარ და ბინაზეც ვფიქრობ საქართველოში. 

-    ერთი რამ მინდა, გკითხოთ. საზოგადოებისთვის ცნობილი ადამიანებიდან, ვისაც კი მჭიდრო კონტაქტი აქვს რუსეთთან, არავის რისხვა არ ასცდენია. თქვენ როგორ აგიარათ გვერდი ამ ტალღამ?

 
-  ალბათ, იმიტომ, რომ მე არასოდეს არ ჩავრეულვარ პოლიტიკაში. არასოდეს არ მიმღერია პოლიტბიუროსათვის.

 ბოდიშს ვუხდი ყველა ჩემ ძველ  კოლეგას, ცუდად ნუ გამიგებენ, მხოლოდ ჩემს თავზე ვსაუბრობ. საჩვენებელი თითი არ მაქვს მიშვერილი არავისკენ, მაგრამ მე, როგორც მომღერალს, არცერთი პოლიტიკური დაჯგუფებისთვის და მთავრობისთვის არ მიმღერია. ვმღეროდი ადამიანებისთვის, ვმღეროდი ჩემი ხალხისთვის ქართულად და ჩემს მსმენელს ყოველთვის სიყვარულზე ვუმღეროდი. და, საერთოდ, მსმენელს არ აქვს ნაციონალობა. ეს ვისწავლე ბებიებისგან, დები იშხნელებისგან.

-    ანუ ქართულმა საზოგადოებამ გაიგო თქვენი სულისკვეთება. 
 

 

ძალიან ჰარმონიულად ვარ.

-    ასე ვფიქრობ და, არ მგონია, ვცდებოდე. 

-    მინდა, თქვენი ერთი გულშიჩამწვდომი ფრაზა გავიხსენოთ: „ზუსტად ვიცი, რომ აქ, საქართველოში, უნდა დაიხუჭოს ჩემი თვალები“. ზღაპრის გმირივით გამოგივიდათ: ცხოვრობდით თქვენს სახლში, წახვედით აფორიაქებული, ბევრი რამ გადაიტანეთ, ზოგჯერ ჯადოსნური ნივთებიც გეხმარებოდათ მიზნის მიღწევაში და თვისებრივად შეცვლილი, დამშვიდებული, ღრმად მოფიქრალი დაბრუნდით თქვენს სამშობლოში. ასეა?

-    არა, მე ვფიქრობ, რომ  წავედი ის ადამიანი, რომელიც ვიყავი. უბრალოდ, ჩემი ახალგაზრდული ვნებები უნდა დამეცხრო და გამეგო ცხოვრების სირთულეები. მარტო უნდა გავმკლავებოდი ცხოვრებას და გამეგო ბევრი რაღაცის ფასი! ჩემი თავის საპოვნელად ვიყავი წასული. ვიპოვნე და, კვლავ ის მანანა დაუბრუნდა თავის სამშობლოს. მაგრამ, სიმართლე რომ გითხრათ, არც წავსულვარ აქედან. ყველგან ჩემი საქართველო დამქონდა თან. როდესაც ჩემი მეგობარი მანანა კორძაია ბერლინის ბინაში პირველად მესტუმრა, თქვა: ასე მგონია, არსად წასულხარ, თავი ისევ ფალიაშვილის 33ა-ში მგონიაო. ამასაც ყოველთვის ვამბობ, რომ თითოეულ ჩვენგანს ჩაბარებული აქვს თავისი წილი ბაღი. მე რომ მოვედი, ჩემი წილი ბაღით მოვედი ამ ქვეყანაზე, ჩაბარებული მაქვს უფლისგან და უნდა მოვუარო, ავაჯეჯილო და უნაკლოდ გადავცე ჩემს მომავალ თაობას. მერე მათ უნდა გააგრძელონ ამ ბაღის მოვლა და შემდეგ თაობას გადასცენ... თუ ეს გამომივიდა, ბედნიერი წავალ ამ ქვეყნიდან. 

-    საუბარს ტრადიციულად დავასრულებთ თქვენი კომენტარით ცნობილი ადამიანების ორ გამონათქვამზე. პირველი ციტატის ავტორია ჟან ჟაკ რუსო, ფრანგი განმანათლებელი (1712-1778): „ადამიანური სიკეთეა მოყვასის სიყვარული, ხოლო ღვთაებრივი სიკეთე - წესრიგის სიყვარული“. 

-    წესრიგთან დაკავშირებით სრულად ვეთანხმები, მაგრამ ვფიქრობ, რომ ღვთაებრივი სიყვარული მოიცავს როგორც წესრიგის, ისე მოყვასის სიყვარულს. 

-    მეორე ციტატა ეკუთვნის მეოცე საუკუნის უდიდეს მეცნიერს ალბერტ აინშტაინს (1879-1955): „მხოლოდ ბრიყვს სჭირდება წესრიგი, ხოლო გენიოსი ქაოსზე ბატონობს“.

-    იცით, როგორ არის? ქაოსსაც თავისი წესრიგი აქვს. ოღონდ, მხოლოდ გენიოსს შეუძლია, მოაწესრიგოს ქაოსი. სანამ ნიუტონი აღმოაჩენდა, ვაშლი რატომ ვარდება ხიდან, მიზიდულობის კანონი მანამდეც არსებობდა. როდესაც მზად ხარ, რომ ქაოსში წესრიგი დაინახო, სწორედ მაშინ შედის წესრიგი ქაოსში. ეს არის ჩემი აზრი. 

ფოტომასალა: ირაკლი გედენიძე

გუნდი

ირაკლი გედენიძე

ზურაბ ქურციკიძე

გიო კუსიანი

გიორგი ურუშაძე

თამთა ყუბანეიშვილი

ნანა ყურაშვილი