×
„მიყვარს ადამიანების გაბედნიერება“

ნინო ზამბახიძე

საქართველოს ფერმერთა ასოციაციის თავმჯდომარე


2353

ინტერვიუს შესახებ

შეუძლებელია, არ გაგაოცოს ნინო ზამბახიძის უნარმა, რომ გადასწვდეს ბევრ ადამიანს, ბევრ საქმეს, ბევრ იდეას და ყველაფერი გამოუვიდეს. 

როცა ადამიანის შინაგან რესურსს თვალს ვერ აწვდენ, მასთან შესახვედრად შენც განსაკუთრებული მონდომებით ემზადები, ფიქრობ, რომ მისი ბიოგრაფია და მოსაზრებები, ლამის, მასზე უკეთ შეიმეცნე... და მაინც გაოცებს პირისპირ შეხვედრისას. 

გაიცანით ნინო ზამბახიძე, ადამიანი, რომლისთვისაც თანამედროვე საქართველო - არც მეტი, არც ნაკლები - ბედნიერების ეკოსისტემას ქმნის. 

ია ანთაძე

- ქალბატონო ნინო, ბავშვობისას რა გქონდათ ისეთი, რაც თქვენს შვილებს არ ჰქონდათ, როცა პატარები იყვნენ?

- მე ბევრად მეტ დროს ვატარებდი მშობლებთან. მათ დიდი როლი აქვთ ჩემს აღზრდაში. ჩემი გრაფიკიდან და დღის წესრიგიდან გამომდინარე, ვფიქრობ, ყველაზე ცუდს, რასაც ვაკეთებ, - ჩემს შვილებს ყურადღებას ვაკლებ. 

- პირიქით რომ ვთქვათ? რა აქვთ ისეთი თქვენს შვილებს, რაც ძალიან მნიშვნელოვანია და რაც თქვენ არ გქონდათ ბავშვობისას?

- ჩემს შვილებს აქვთ ხარისხიანი განათლება და ხელმისაწვდომობა ციფრულ სამყაროზე, რაც მათ ძალიან ეხმარება განვითარებაში. მე, მაგალითად, ხარისხიანი განათლება არ მქონდა. იმ თაობას მივეკუთვნები, რომლის საუკეთესო წლებში, ძირითადად, სულ ომი და არეულობა იყო. სკოლის პერიოდში - 9 აპრილი, სტუდენტობის პერიოდში - აფხაზეთის ომი, მხედრიონი, უშუქობა... ბავშვობაში არ მქონდა საშუალება, რომ უცხოეთში მევლო. ჩემს შვილებს, ამ ასაკში, არაერთი ქვეყანა აქვთ მოვლილი. ეს ბავშვის მსოფლმხედველობას და ღირებულებებს ძალიან ცვლის. პირველად უცხოეთში რომ წავედი, 16 წლის ვიყავი და ჩემი 16 წლის შვილი უკვე ათ ქვეყანაშია ნამყოფი. 

- თქვენი ციტატაა: „ერთხელ რომ ცხოვრობ ადამიანი, ისე უნდა იცხოვრო, რომ შენი წასვლის შემდეგ რაღაც დატოვო.“ თქვენ უკვე შექმენით რაღაც ისეთი, რაც, ფიქრობთ, რომ თქვენზე დიდხანს იცოცხლებს?

- ხმამაღალი ნათქვამი იქნება. ეს მომავალმა უნდა განსაზღვროს. თუმცა, ვთვლი, დღეს რომ გარდავიცვალო, ბევრი რამ მაქვს გაკეთებული ჩემი ქვეყნისთვის. პირველს, ალბათ, იმას გამოვყოფდი, რომ ფერმერობა პრესტიჟული გავხადეთ, როცა, წლების განმავლობაში, პირიქით, სათაკილოც კი იყო. ადამიანები ფერმერულ საქმიანობას არ ამხელდნენ. უფროსი თაობის ფერმერების შვილები მალავდნენ, რას საქმიანობდნენ მათი მშობლები. ახლა სოფლის მეურნეობაში ახალგაზრდებიც ჩაერთვნენ. ვიტყოდი, რომ ჩემი წვლილი ამაში საკმაოდ არის. ასევე, გამოვყოფდი ქალის ეკონომიკურ გაძლიერებაზე ზრუნვას. ვცდილობდი, რომ ყველაფერი, რაც მე გადამხდა თავს, სხვა ქალებისთვის ნაკლებად პრობლემური ყოფილიყო. ასევე, გამოვყოფდი, ზოგადად, ჩემს სოციალურ პასუხისმგებლობას ქვეყნის და საზოგადოების წინაშე. პანდემიის პირველი ტალღის დროს შევქმენით პლატფორმა „1ანობა“, რომელიც 7 000 ოჯახს დაეხმარა. ახლა შევქმენით „კოვაიდერი“, რომელიც 50 000 პაციენტს სახლის პირობებში პატრონობს და უვლის. სწორად მართვის პირობებში, მხოლოდ 15 პაციენტის გადაყვანა მოგვიხდა სტაციონარში. ასევე, გამოვყოფდი მობილურ აპლიკაციას „აგრონავტი“, რომელსაც არათუ საქართველოში, მსოფლიოში არ აქვს ანალოგი. ეს აპლიკაცია სოფლის მეურნეობის ხელშეწყობისთვის შეიქმნა. 

- ძალიან ახალგაზრდა იყავით - მგონი, 18 წლის - როცა პირველი ბიზნესი წამოიწყეთ და 10 000 დოლარი  ვალი დაიდეთ, რაც თქვენმა პატიოსანმა ოჯახმა დიდი გაჭირვებით, საოჯახო ნივთების გაყიდვით გადაიხადა. ამის შემდეგ რომ კიდევ ბიზნესზე იფიქრეთ, ამას რით ხსნით - თქვენი რისკიანი ხასიათით, თუ მეწარმის სულისკვეთებით, რომელიც, თქვენი განმარტებით, ადამიანს ბავშვობიდან მოჰყვება? 

- ალბათ, სწორი ახსნა ორივეს კომბინაცია იქნება. ძალიან სერიოზული დაღი დამასვა იმ პირველმა გამოცდილებამ. მაგრამ, ფაქტია, რომ ბიზნესს თავს არ ვანებებ. წლების განმავლობაში არაერთ ბიზნესში ვიყავი ჩართული, რომლებიც დღესაც აქტიურია. თუმცა, სტრესი, რაც ჩემმა მშობლებმა ჩემ გამო გადაიტანეს, დღემდე ძალიან მტკივნეულია. სულ ამაზე მეფიქრება, - ეს რომ არ გამეკეთებინა, მათი ცხოვრება ბევრად უკეთესი ხომ არ იქნებოდა? ახლა, ცხადია, ყველაფრის ანაზღაურებას ვცდილობ. დღემდე ერთად ვცხოვრობთ მე და დედაჩემი, მამა უკვე გარდაცვლილია. მაშინ 17 წლის ვიყავი და იმ დროს, კუპონების პერიოდის საქართველოში, ის თანხა დღევანდელი ერთი მილიონის ტოლფასი იყო, ალბათ. მართლაც, აბსოლუტურად ყველაფერი გავყიდეთ და მომიწია, ცხოვრება ნულიდან დამეწყო. მაგრამ როდესაც უკვე ვმუშაობდი, რაღაც მაინც არ მასვენებდა. თითქოს, ჩემს კალაპოტში არ ვიყავი. ბოლოს, ჩავთვალე, რომ ჯობდა, ყოველთვის მე ვყოფილიყავი დამსაქმებელი და არა - დასაქმებული. შემდეგ გავარკვიე, რომ შინაგანი სურვილი, იყო დამსაქმებელი და უფრო მეტ ადამიანზე შენ იზრუნო, პასუხისმგებლობა შენ აიღო, - ეს არის სწორედ მეწარმის სულისკვეთება, რომელიც ბავშვობიდან მოგდევს. ეს შეიძლება დასწავლადიც იყოს, მაგრამ თუ შინაგანად „შენი“ არ არის, რაღაც ეტაპზე, შეიძლება, მაინც ხელი ჩაიქნიო საკუთარ ბიზნესზე. 

- რამდენი წელი გავიდა იქიდან, რაც ვალი გადაიხადეთ, იქამდე, სანამ ბიზნესი თავიდან დაიწყეთ? 

- 1997 წელს მოხდა ეს კრახი და 2005 წელს დავიწყე ახალი ბიზნესი. ავამუშავე ყავის კონცეფცია „თან წაიღე“, ყავა შემოვიტანე და ჯიხურები ჩავდგი. პრინციპში, მთელი ჩემი ცხოვრება სტერეოტიპებთან ბრძოლაა. ძალიან პატარა ვიყავი, როცა ქვეყანაში ისეთი პროდუქტი შემოვიტანე, რაც არ არსებობდა - Gap-ის ჯინსები. ეს ის წამოწყება იყო, რომელიც ცუდად დამთავრდა. მეორე იყო ყავის ჯიხურები. მაშინაც ბევრი პრობლემა შემექმნა. ხალხი მეჩხუბებოდა, რატომ უნდა წავიღო თან, როცა მიჩვეული ვარ, რომ ფინჯანი ყავა სახლში უნდა დავლიოო? მესამე ცდა იყო ჩემი ცხოვრების დაკავშირება სოფლის მეურნეობასთან და მაშინაც ეს მესმოდა: „ქალს რა უნდა სოფლის მეურნეობაში?!“ ძირითადად, არკვევდნენ, რა წარსული დავტოვე თბილისში ისეთი, რომ რეგიონში მომიხდა საცხოვრებლად წასვლა. როცა მობილური აპლიკაცია შევქმენით, მაშინაც წავაწყდი იმ დამოკიდებულებას, რომ ქალი თანამედროვე ტექნოლოგიებში მიუღებელია. იმის მიუხედავად, რომ ძალიან ბევრი გამოწვევა და იმედგაცრუება მაქვს, მაინც მეწარმის სულისკვეთება არის ჩემში და არ მასვენებს.

 

 

 „რუტინულ გარემოში, სადაც ყველაფერი შესანიშნავად არის დალაგებული, შეიძლება, ჩემი თავი ვერც ვიპოვო.“

 


- როდესაც პირველად ამერიკაში ჩახვედით ჩაბნელებული საქართველოდან, ნათქვამი გაქვთ, ჩემს ქვეყანაზე გავბრაზდიო. როცა დაბრუნდით და საქართველოში დაიწყეთ საქმიანობა, ბევრი წლის შემდეგ, ასეთი რამ თქვით: „იმდენად რეალიზებული ვარ, არ მგონია, ამაზე მეტი ბედნიერება რამე იყოს.“ როგორ ფიქრობთ, საქართველოზე გაბრაზებული, ამერიკაში რომ დარჩენილიყავით, მიაღწევდით თუ არა ამ განცდას, რომ ბედნიერებამდე რეალიზებული ხართ? 

- ალბათ, ყველაზე რეალიზებული და ბედნიერი შენს ქვეყანაში ხარ. თუმცა, ამერიკა ის ერთადერთი ქვეყანაა, სადაც შეიძლება, რომ ამერიკელი გახდე. გამიჭირდება თქმა, რომ იქ ბედნიერი ვერ ვიქნებოდი და საკუთარი თავის რეალიზებას ვერ შევძლებდი. ამერიკა დიდი შესაძლებლობების ქვეყანაა ადამიანის რეალიზების და განვითარების კუთხით, იდეის თავისუფლების კუთხით, რაც მე ძალიან მიყვარს. ჩვენ გავიზარდეთ იმ ქვეყანაში, სადაც მეწარმეობა სირცხვილი იყო და ადამიანები სარდაფებში საქმიანობდნენ. ფინანსურ მენეჯერს ბუღალტერი ერქვა და ოჯახის სირცხვილი იყო. უნდა ყოფილიყავი ან მეცნიერი, ან ექიმი, ან ჟურნალისტი, რომ შენით ეამაყათ. ამერიკაში ჩასულს, გაბრაზებს ის, თუ რატომ არ შეიძლება, შენს ქვეყანაშიც გქონდეს საშუალება, რომ ასე განვითარდე. მინდოდა, უფრო დიდხანს დავრჩენილიყავი ამერიკაში. მაგრამ მამაჩემი სულ მეუბნებოდა, არ გაქვს უფლება, როდესაც შენი ქვეყანა განვითარებას დაიწყებს, შენც არ მიიღო მონაწილეობაო. მეუბნებოდა, მე შენზე ბევრად მეტი განათლება მაქვს და მეც მთხოვენ, რომ ამერიკაში წავიდე, მაგრამ ყველა თუ წავა, ახალგაზრდები ცოდნას ვერ მიიღებენო. დღეს ზუსტად იმავეს ვეუბნები ჩემს შვილებს: ისწავლონ ევროპაში, ამერიკაში, ჩამოვიდნენ და ცოდნა თავის ქვეყანას მოახმარონ. ჩვენ მაგივრად პასუხისმგებლობას ვერავინ აიღებს. თუ თითოეულმა ჩვენგანმა არ გადაინაწილა პასუხისმგებლობა, ჩვენი ქვეყანა იქნება ისევ იქ, სადაც არ გვინდა, რომ იყოს. 

- ჩემი კითხვა მინდა, დავაზუსტო. რასაკვირველია, ამერიკა შესაძლებლობების ქვეყანაა და თქვენ, თქვენი ხასიათით, იქაც მშვენივრად შეძლებდით რეალიზაციას. მაგრამ ის ფაქტი, რომ პირადად თქვენ საქართველოში ანგრევთ სტერეოტიპებს; ნერგავთ სიახლეებს; კვალავთ ასპარეზს იქ, სადაც, თქვენამდე ეს ასპარეზი არ არსებობდა, - გიქმნით თუ არა დამატებითი სიხარულის განცდას?

- რა თქმა უნდა. აწყობილ ქვეყანაში, შეიძლება, ბოლომდე რეალიზებული ვერც ვიყო. რუტინულ გარემოში, სადაც ყველაფერი შესანიშნავად არის დალაგებული, შეიძლება, ჩემი თავი ვერც ვიპოვო. მე უფრო კრიზისმენეჯერი ვარ. მომწონს გარემო, სადაც მეტი ჩართულობა მაქვს, იდეების გენერატორი ვარ. ეს უფრო მეტი ფიქრის საშუალებას მაძლევს და ბედნიერების ეკოსისტემას ქმნის. პრინციპში, გადასარევად ვმუშაობდი აუდიტორულ კომპანიაში, საბანკო სექტორშიც. შემეძლო, აწყობილ სისტემაში მემუშავა. მაგრამ ეს „ჩემი“ არ არის. 

- ძალიან ახალგაზრდა იყავით, როცა დედას ეუბნებოდით, აი, ნახავ, საქართველოში რაღაც გარდატეხას მოვახდენო. ის, რაც უკვე შეძელით, დაახლოებით ის არის, რაც მაშინ წარმოგედგინათ? მეტია? ნაკლებია?

- იმ მომენტისთვის რაც წარმომედგინა, ალბათ, ის არის. დედაჩემისთვის მაშინ რომ გეკითხათ, მამაჩემს ეუბნებოდა, ეს ბავშვი, მგონი, კარგად ვერ არისო. მით უმეტეს, იმ საშინელი გამოცდილების შემდეგ, რაც პირველმა ბიზნესმა დაუტოვა ჩემს ოჯახს.

 
დღეს რომ უკან ვბრუნდები, ზუსტად ის არის, რასაც დედაჩემს ვეუბნებოდი იმ არაცნობიერში, რომ აუცილებლად გავაკეთებ და ფეხზე დავდგები და არაუშავს, იმ ვალებსაც გავისტუმრებ და კიდევ ბიზნესს გავაკეთებ და კიდევ მეტ ადამიანს დავასაქმებ. დღეს, ამ გადმოსახედიდან, იმ დანაპირებს, რაც დედაჩემს ვუთხარი, ნამდვილად ვასრულებ. თუმცა, ვფიქრობ, რომ როდესაც რაღაცას აკეთებ, ის უკვე მიდის თავის გზაზე და ახალი უნდა დაიწყო, სანამ შეგიძლია, რომ გააკეთო.

 

- თქვენს ცხოვრებაში ბევრი დასამახსოვრებელი შემთხვევითობაა. ერთ-ერთმა ასეთმა შემთხვევითობამ განსაზღვრა თქვენი საქმიანობის ძირითადი სფერო - სოფლის მეურნეობა. ოღონდ, არ ვიცი, რამდენად სწორად ვარქმევთ შემთხვევითობას. მაგალითად, თქვენს ბიზნესპარტნიორს შემთხვევით ორი ძროხა კი არა, ტელესკოპები ან ქარის ელექტროსადგური რომ შეეძინა, იმ საქმესაც ასე შეიყვარებდით? 

- ზოგადად, შემთხვევითობის არ მჯერა. მგონია, ყველაფერი ადამიანის წარმოსახვის შედეგია და ყველაფერს მიყავხარ იქამდე, სადაც გინდა, რომ მიხვიდე. რაც შეეხება სოფელთან ჩემს კავშირს, ამის წინაპირობა ის იყო, რომ ჩემი პატარა შვილი რძის პროდუქტით მოიწამლა და ძალიან აქტიურად ვცდილობდი, როგორმე ხარისხიანი პროდუქტი შემეძინა. ბოლოს, კოჯრიდან ჩამოჰქონდა ერთ ქალს ჩვენთან რძის პროდუქტი და მხოლოდ ამით ვკვებავდი ჩემს შვილს. ალბათ, ესეც იყო მნიშვნელოვანი წინაპირობა, რომ ჩემმა ბიზნესპარტნიორმა ორი ძროხა იყიდა. შვილის ჯანმრთელობაზე ზრუნვამ და იმაზე ფიქრმა, რომ ქვეყანაში ოდესმე ხომ უნდა დამზადებულიყო ხარისხიანი პროდუქტი - მიმიყვანა იმ გადაწყვეტილებამდე, რომ სოფლის მეურნეობაში პირადად ჩავრთულიყავი. თუმცა, თქვენს კითხვას რომ ვუპასუხო, ჩემი ერთ-ერთი ბიზნესპარტნიორი, რომელთანაც დღემდე ვმუშაობ, ჯართის ბიზნესში იყო და ჯართშიც ასევე აქტიურად ვიყავი ჩართული. ერთ შეხვედრაზე ისე მოხდა, რომ სპილენძის და ალუმინის სხმულზე საუბრობდნენ და აქტიურად ჩავერთე. ყველაფერი მოვყევი, რაც ვიცოდი. გაოცებულები მიყურებდნენ, რატომ შეიძლება, რომ ეს ინფორმაცია გქონდესო?! რა საქმეც პირდაპირ ან ირიბად მიკავშირდება, ყველაფერში ჩართული ვარ. 

- ლოგიკურია. რაკი სოფლის მეურნეობასთან არაფერი გაკავშირებდათ და ეს საქმე ბოლომდე შეიყვარეთ, რატომ არ შეიყვარებდით ნებისმიერ სხვა საქმესაც, რომელიც თქვენი თავის რეალიზაციის საშუალებას მოგცემდათ?!

- ბევრი პროფესია მაქვს გამოცვლილი. თავიდან ტელევიზიაში ვიყავი, მერე ბანკში, მერე სადისტრიბუციო კომპანიაში, მერე ჯართის ბიზნესში, მერე - ყავის ბიზნესში. „ვიყავი“-ს ვამბობ, მაგრამ ბევრგან დღემდე ჩართული ვარ. მერე სოფლის მეურნეობაში წავედი, მერე IT სექტორში. სადაც ვარ, მინდა, რომ საქმე ხარისხიანად გავაკეთო. აგროტურიზმში რომ გადავალ, იმაშიც ასევე ჩავდებ ენერგიას. მე მგონი, ეს ენერგიის ჩადების თემა  უფრო არის, ვიდრე შემთხვევითობა. 

- რაკი აქამდე მოვედით, ერთი კითხვა გამიჩნდა. ადამიანის კვალიფიკაცია განისაზღვრება სამი ფაქტორით: ცოდნა; უნარი, რომ ისწავლო, რაც არ იცი; საქმისადმი დამოკიდებულება. ამ სამი ფაქტორიდან პირადად თქვენი უფრო ძლიერი მხარე რომელია? 

- ალბათ, სამივეს კომბინაციაა ჩემში და მეოთხესაც ვიტყოდი - სისხარტეს. შემიძლია, ძალიან სწრაფად ავითვისო ის, რაც არ ვიცი. და თქვენ ვერასდროს გაიგებთ, ის სფერო კარგად ვიცი, თუ საერთოდ არ ვიცი. ამის უნარი ნამდვილად მაქვს. საქმეს ასე არ ვყოფ - ეს მიყვარს, ის არ მიყვარს. ჩემთან ფერმაში რომ მოსულან, ვალაგებდი და უკითხავთ, მეპატრონე სად არისო. რომ მითქვამს, მე ვარ-მეთქი, ძალიან გაკვირვებიათ. კითხვას რომ დავუბრუნდე, მაინც გამოვყოფ უნარს, რომ ვისწავლო და საქმის სიყვარულს.

 

 

„ბევრ საერთაშორისო პლატფორმაზე გამეხსნა არეალი საქართველოს წარმოსაჩენად.“

 


- ახლაც ახსენეთ და ადრეც გისაუბრიათ პირადი მაგალითის ძალაზე. როგორ ფიქრობთ, თქვენს გარემოში რომელი მაგალითია უფრო შთამბეჭდავი: ის, რომ თქვენი ხელით ასრულებდით „შავ“ სამუშაოს, როცა საჭიროდ მიგაჩნდათ და წლების განმავლობაში სოფელში ცხოვრობდით; თუ ის, რომ, პარალელურად, გლობალური ახალგაზრდა ლიდერი ხართ; რომ ჰილარი კლინტონის პატრონაჟით მოქმედი ორგანიზაციის საპატიო კოორდინატორი გახდით; რომ ამერიკის პრეზიდენტს, დონალდ ტრამპს საქართველოს სახელით ესაუბრეთ? „საშინაო“ პირადი მაგალითი უფრო ჭრის, თუ „საგარეო“? 

- გააჩნია, ვისთვის. თუ საქართველოს რეალობას ავიღებ, ალბათ, ადგილობრივი მაგალითი უფრო მნიშვნელოვანია, - ის, რა სტერეოტიპსაც ვებრძოლე, რაც გამოვიდა და რა შედეგიც მივიღეთ. დღეს ბევრი ადამიანია ჩართული სოფლის მეურნეობაში. ის, რაც თქვენ დაასახელეთ - მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმი, პრეზიდენტ ტრამპთან ვიზიტი, ჰილარი კლინტონის ორგანიზაცია - ეს უკვე ჩვენი პოლიტიკის ნაწილია. თუ ადგილობრივი მოსახლეობისთვის ჩანხარ,  როგორც მაგალითი, გლობალურ დონეზე წარმოჩინდები, როგორც უკვე გაკეთებული საქმის, უკვე მიღებული შედეგის პრეზენტატორი. ხშირად უკითხავთ, აქვს თუ არა ნებისმიერ ადამიანს საშუალება, რომ ზუსტად იმავეს მიაღწიოს, რასაც მე მივაღწიე. ვეუბნები, რომ ნამდვილად აქვს. არც მე მეგონა, რომ პრეზიდენტ ტრამპთან მოვხვდებოდი. ჩემთვის, მაგალითად, ყველაფერი, გლობალური რაც არის, იმის შედეგია, რომ არასდროს ადამიანებთან შეხვედრაზე უარს არ ვამბობ. ბევრი მაგალითი მაქვს იმის, როგორ შეცვალეს ჩემი ცხოვრება უცხო ადამიანებმა. როცა საზღვარგარეთ კონფერენციას ვესწრებოდი, ან როცა განათლებას ვიღებდი სხვადასხვა ქვეყანაში, არასდროს ვამბობდი უარს შეხვედრებზე. თუ ვინმეს საქართველოსთან დაკავშირებით კითხვები ჰქონდა, ყოველთვის მინდოდა, რომ მე წარმომეჩინა ჩემი ქვეყანა. შედეგად მივიღე ის, რომ ბევრ საერთაშორისო პლატფორმაზე გამეხსნა არეალი საქართველოს წარმოსაჩენად. ამიტომ, ვფიქრობ, რომ ადგილობრივი მაგალითი ადგილობრივებისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია, მაგრამ სხვა ქვეყნისთვის შენი ქვეყნის ელჩი ხარ. 

- დღეს თქვენ ქალაქიც შესანიშნავად იცით და სოფელიც. რა არის, ერთი მხრივ, სოფელში და, მეორე მხრივ, ქალაქში ცხოვრების მთავარი უპირატესობა? 

- ქალაქში ცხოვრების უპირატესობა არის სერვისები და მათზე ხელმისაწვდომობა. სოფელში ცხოვრების პლუსია გარემო, ადამიანებთან ურთიერთობა, რაც დიდ ქალაქში დღეს ძალიან ჭირს. ბევრი მხოლოდ ფეისბუკით შემოიფარგლება. სოფელში კი იქაურებთან ცხოვრობ. იქ არ არის ისეთი ფუფუნება, როგორიც აქ. ამიტომ, გინდა-არგინდა, ადამიანებთან განუწყვეტლივ გიხდება კომუნიკაცია. 

- ფუფუნება რა კონტექსტში ახსენეთ? 

- აი, მაგალითად, შეგიძლია წახვიდე თეატრში, კინოში... სოფლებს ამის რესურსი არ გააჩნიათ. წნისში ჩემი ერთადერთი გასართობიც და დროის გასაყვანიც მეზობლებთან ურთიერთობა იყო. ექვს საათზე ფერმაში საქმიანობას რომ დავამთავრებდით, რა უნდა გეკეთებინა, იმის გარდა, რომ მეზობელთან გადახვიდოდი. მათგან ათას ჭორს და მართალს მოისმენდი წარსულზე, საბჭოთა სივრცეზე, ევროპაზე. ძალიან ბევრი რამ იმ ადამიანებისგან მოწოდებული ინფორმაციით შევქმენი. მაშინ მივხვდი, რომ ფერმერთა ასოციაცია უნდა ჩამომეყალიბებინა იმიტომ, რომ ამ ადამიანების  პრობლემები სხვანაირად არ გვარდებოდა. ერთხელ ერთმა მოხუცმა კაცმა მითხრა, - რამ გაგაგიჟა, შვილო, ჩემი ქალიშვილი და შვილიშვილი მალავენ, რომ მიწაზე ვმუშაობ; შენ კიდევ ადექი და ქალაქიდან სოფელში წამოხვედიო; ერთ დღეს შენს შვილებსაც შერცხვებათ შენიო. ისე დაემთხვა, რომ მაშინ მეუღლესაც გავშორდი და სოფელში ეს ამბავი იცოდნენ. როცა ქალაქში ვცხოვრობდი, ჩემთვის სოფლის მეურნეობა სუპერმარკეტის დახლზე განლაგებული პროდუქტით იწყებოდა და მთავრდებოდა. არასდროს ვაფასებდი შრომას, რაც ამ პროდუქტში იდო. მერე ნელ-ნელა დავიწყე გადაფასება; სხვანაირად ვხედავდი ადამიანებთან ურთიერთობას; მათი პრობლემები გულთან ახლოს მიმქონდა; პირისპირ ვნახე ის სიდუხჭირე, რაც ქალაქში ნაკლებად გაწუხებს. ბევრი რამ, დღეს სადაც ვარ და როგორც ვარ, სწორედ იმის დამსახურებაა, რომ სოფელში ვიცხოვრე და იქაურების ყოველდღიურობა გავიზიარე. შემდეგ გაჩნდა სურვილი - მოდი, ამ ადამიანებსაც სხვა პირობები შევუქმნათ; სკოლები მათ არ აქვთ, ბაღები არ აქვთ; წარმოჩენილები არ არიან. ხომ შეიძლება, მეწარმეობა დაიწყონ?! 12 წელია, იქ ვარ და ამან მოიტანა ის, რისი გაკეთების სურვილიც მაქვს და ხალისიც. აი, ეს სხვაობებია. 

- სანამ იმ კონდიციამდე მიხვიდოდით, როცა სოფელში ცხოვრების დადებით მხარეებს დაინახავდით, ვიცი, რომ თქვენ მიმართ დიდი უნდობლობის წლები გაიარეთ. ფიქრობდნენ: „ამან რატომ უნდა გააკეთოს საქმე და ფული ჩვენს მიწაზე?!“ რამდენი დრო დაგჭირდათ, სანამ იქაურების თვალში „მათ მიწაზე“ საქმის კეთების მორალური უფლება მოიპოვეთ?

- ორი წელი. თავიდან მქონდა განცდა, რომ ჩემს ქვეყანაში ჩემი ქვეყნის მოქალაქე არ ვიყავი. ძირითადად, ეს დამოკიდებულება იყო: „ამან ჩვენზე ფული რატომ უნდა იშოვოს?!“ ბევრჯერ ვიფიქრე წამოსვლა, გულწრფელად ვამბობ. ხშირად არის, ინტერვიუს დროს მარტო წარმატების ამბებს ისმენენ და რა დაგიჯდა ამ ყველაფრის მიღწევა, ვერც წარმოუდგენიათ. მართლა ბევრჯერ მიფიქრია, რომ ყველაფერი დამეყარა და წამოვსულიყავი. მაგრამ მეორე დღეს ვფიქრობდი: „არა, იქნებ, ამ ადამიანებმა შეიცვალონ შენზე შთაბეჭდილება.“ მერე რამდენიმე ფაქტი მოხდა, რამაც ჩემ მიმართ დამოკიდებულება შეცვალა. ჩემს ერთ თანამშრომელს შვილი ჰყავდა ძალიან მძიმედ. რა თქმა უნდა, ვუპატრონე, საავადმყოფოში ჩამოვიყვანეთ, ყველაფერი გადავიხადე. მერე ვიღაცას სესხის პრობლემა ჰქონდა და დავეხმარე. ასე, ნელ-ნელა, ამ ადამიანებს არა მხოლოდ ნდობა გაუჩნდათ, არამედ, ჩემი იმედი მიეცათ. იცოდნენ, რომ თუ რაღაც გაუჭირდებოდათ, ჰყავდათ ადამიანი, ვისაც მიაკითხავდნენ. ისიც ზუსტად იცოდნენ, რომ საქმეს ბოლომდე მივიტანდი. თუ ვერ მივიტანდი, მაშინ სხვაც ვერ გააკეთებდა. ვერ ვიტყვი, რომ მარტივი იყო იქ დამკვიდრება. პირიქით, ჩემთვის, მორალურად, ძალიან რთული იყო. 

- თქვენ მიმართ ეჭვებზე ვისაუბრეთ, მაგრამ, სოფელთან ადაპტაციის პერიოდში, თქვენ თუ გქონდათ განცდა, რომ საკუთარი იდენტობის ნაწილს კარგავდით? 

- დიახ, მქონდა. სადღაც შუაში დავიკარგე. სოფელში მაცხოვრებლებისთვის ვიყავი თბილისელი, რომელსაც მათგან განსხვავებული, გაუგებარი ხედვა და ღირებულებები ჰქონდა; ამავდროულად, ჩემი თბილისელი მეგობრებისთვის გავხდი სხვა მსოფლმხედველობის ადამიანი, რომელსაც მათ რეალობასთან ბევრი არაფერი აკავშირებდა. მე თვითონ ძალიან გავიყავი. იმას ერთზე ველაპარაკებოდი, არ ესმოდა; ამას მეორეზე ველაპარაკებოდი, არ ესმოდა. ჩემს მეგობრებს გაბმულად ველაპარაკებოდი მეცხოველეობაზე, რაც საერთოდ არ აინტერესებდათ. ჩემს თავთანაც მქონდა ბრძოლა, ვარკვევდი, რეალურად რა მინდოდა. ის მინდოდა, რომ სოფელში მცხოვრები ადამიანებისთვის რაღაც შემეცვალა უკეთესობისკენ; თუ ჩემი მეგობრების დარწმუნება მინდოდა, რომ ის, რასაც ვაკეთბდი, სწორი იყო?! დედაჩემმაც, როცა ჩამოვიდა და ნახა, სად ვიყავი, მითხრა, შვილო, იმიტომ გზარდე, რომ აქ გეცხოვრაო? ხომ წარმოგიდგენიათ, იდეის და ღირებულებების როგორი დისბალანსი იყო? ბოლოს ვიფიქრე, ალბათ, ყველაზე დიდი სიძლიერე იქნებოდა, რომ იქაც ვყოფილიყავი და ვყოფილიყავი იმათიანი; აქაც ვყოფილიყავი და ვყოფილიყავი ამათიანი. ამან მოიტანა იდეა და დინამიკაშიც გამოჩნდა ამის საჭიროება, რომ ფერმერების პრობლემები სწორად მიმეტანა ქალაქის საზოგადოებასთან. ასე მგონია, რომ დღეს ეს ადამიანები ერთმანეთისგან მკვეთრად აღარ იყოფიან. აღარ აქვს მნიშვნელობა, სოფლიდან ხარ, თუ ქალაქიდან. ეს სტერეოტიპიც დაინგრა. იმდენად სწორად შევასრულე ხიდის ფუნქცია ფერმერთა ასოციაციით, რომ ვფიქრობ, ბარიერი არცერთ მხარეს აღარ ექნება. ყოველ შემთხვევაში, ჩემს რეგიონში თბილისიდან რომ ვინმე ჩავიდეს, არავის გაუჩნდება კითხვა, რატომ აკეთებს ბიზნესს სოფელში.

 

 

„თუ ადამიანი განვითარების პირობებს ვერ ხედავს, ის აუცილებლად წავა შენგან.“

 


- თანამშრომლების აყვანის მთავარ კრიტერიუმად პასუხისმგებლობის გრძნობა დაასახელეთ. საკუთარ პასუხისმგებლობაზეც არაერთხელ გისაუბრიათ. იყო თუ არა თქვენი პერიოდული წარუმატებლობების მიზეზი თქვენი ან სხვისი პასუხისმგებლობის დეფიციტი? 

- ყველანაირი შემთხვევა მქონია, მაგრამ ჩემი უპასუხისმგებლობის გამო არცერთი ბიზნესი არ დაზარალებულა. გუნდს როცა ვარჩევ, ორი რამ, რასაც ვითხოვ ადამიანებისგან, არის პასუხისმგებლობა და საქმის სიყვარული. დანარჩენი ყველაფერი დასწავლადია. მე არ მეშინია ჩემს ორგანიზაციაში ჩემზე ბევრად ჭკვიანი თანამშრომლის დაქირავება. მასთან ერთად უფრო ვიზრდები. 

- თუ წინასწარ იცით, რომ თანამშრომელი თქვენზე ბევრად ჭკვიანია, არ ფიქრობთ, რომ შეიძლება, დროთა განმავლობაში, ის გახდეს ლიდერი?

- ის უნდა გახდეს ლიდერი, ამოცანაც ეს არის. არ შეიძლება, ორგანიზაციები პიროვნებაზე იყოს დაფუძნებული. რა თქმა უნდა, პიროვნებას დიდი გავლენა აქვს, მაგრამ ხომ არ შეიძლება, ადამიანი მთელი ცხოვრება ერთ საქმეში იყოს? როცა ნახავ, რომ შენი რესურსი ამოწურე, რომ სხვას შენზე უკეთესი იდეები აქვს, უნდა გაიწიო, ასპარეზი მისცე და ახალი საქმე დაიწყო თუ ადამიანი განვითარების პირობებს ვერ ხედავს, ის აუცილებლად წავა შენგან. 

- ამ კონტექსტში, ერთი კითხვა მაქვს. ფერმერთა ასოციაცია, როგორც მივხვდი, როტაციის პრინციპზეა აგებული. თქვენ ამბობდით, ყველა ფერმერს უნდა ჰქონდეს საშუალება, რომ ასოციაციის თავმჯდომარე გახდესო. როგორ ხდება, რომ დაფუძნების დღიდან (2012 წლიდან) სულ თქვენ ხართ თავმჯდომარე?

- ასოციაცია რომ დავაფუძნეთ, ორი წელი მარტო იმისთვის დაგვჭირდა, რომ გაგვერკვია, რა ფუნქცია ჰქონდა. მე მინდოდა, რომ ეს ყოფილიყო მდგრადი, თვითკმარი ორგანიზაცია. ახლა ზუსტად ის პერიოდია, როცა ასოციაცია, ავად თუ კარგად, ცნობადია. დიდი მნიშვნელობა აქვს პიროვნებას და მის ურთიერთობებს როგორც ადგილობრივ, ისე საერთაშორისო არენაზე. ჯერჯერობით, პიროვნებაზეა მიბმული. მაგრამ თავის რელსზე რომ დადგება, როცა ამ ინსტიტუციას აღარაფერი შეეხება, მერე უკვე შეიძლება, რომ როტაციით სხვამ ჩაგანაცვლოს. 

- ანუ ჯერ არ დამდგარა მომენტი, როცა ჩანაცვლება უკეთეს შედეგს მოიტანდა?

- რეალურად, ფუნქციონირება 2014 წელს დავიწყეთ. ამ მოკლე პერიოდის განმავლობაში, ძალიან ბევრი რამ გავაკეთეთ. მქონია ურთიერთობა ჰოლანდიური კომპანიის წარმომადგენელთან, რომელმაც მითხრა: ზუსტად 80 წელიწადი დაგვჭირდა იმისთვის, რომ ის გვეკეთებინა, რასაც შენ ახლა შეეჭიდეო. სამ წელიწადშია ხელახალი არჩევნები და მერე, ალბათ, გადამირჩევენ. თუმცა, პირველი ვადა რომ დამთავრდა, ბორდმა ისევ მე ამირჩია. 

- ახლა ცოტა დელიკატური კითხვა მაქვს, მაგრამ ამას ვერ ავცდებით. 

- კი, ბატონო! 

- როგორც თქვენ ამბობთ, სოფელში საცხოვრებლად იმისთვის წახვედით, რომ თქვენს და სხვების შვილებს ჯანსაღ პროდუქტზე ხელმისაწვდომობა ჰქონოდათ. ამ ნაბიჯის გამო ქმარი დაგშორდათ და თქვენი ორი ბიჭი ბებიასთან იზრდებოდა, ფაქტობრივად, დედის და მამის გარეშე. ფიქრობთ, რომ ეს ამბავი რაიმე ცუდ კვალს არ დაამჩნევს თქვენი შვილების ცხოვრებას?  ბავშვებმა ბოლომდე გაიგეს ამ გადაწყვეტილების მოტივები და ბოლომდე გაპატიეს მშობლებს?

- ჩემი ბრალეულობით ოჯახი არ დანგრეულა და, ამიტომ, საპატიებელი ჩემი კუთხით მათ ნამდვილად არაფერი ჰქონდათ. ეს გადაწყვეტილება მე არ მიმიღია. ალბათ, პრეტენზიები უფრო მამასთან უნდა ჰქონდეთ, ვიდრე ჩემთან. 

- ამით გინდათ, თქვათ, რომ სოფელ წნისში თქვენი წასვლა ოჯახის დანგრევის საბაბი იყო და არა მიზეზი? 

- ჩემმა წასვლამ ის გამოიწვია, რომ ყურადღება მოვადუნე ჩემს ოჯახზე. სხვა ღირებულებებზე გადავერთე, სხვა ადამიანების ცხოვრებით დავიწყე ცხოვრება. იქ ბევრად უფრო უჭირდათ. ვფიქრობდი, რომ აქ ჩემი მეუღლე შვილებს უვლიდა და მათ არაფერი აკლდათ. იქ კი ბავშვები ანორექსიით გადაჰყავდათ საავადმყოფოში იმიტომ, რომ საკვები არ ჰქონდათ. სხვა პრობლემებზე დავიწყე ფიქრი. თითქოს, აქ, ამ ბუდეში, ყველაფერი დალაგებული მქონდა. ალბათ, ეგ იყო ყველაზე დიდი შეცდომა. როცა გგონია, რომ ყველაფერი დალაგებულია, სწორედ მაშინ უნდა იფიქრო, რომ საშიშროება მოდის. იმიტომ, რომ ყველაფერი დალაგებული არასდროს არსად არის. ჩემმა წასვლამ გამოიწვია ჩემი და ჩემი მეუღლის დისტანცირება; შესაბამისად, გადაჩვევაც. სულ სოფელში კი არ ვცხოვრობდი, პარასკევი-შაბათი-კვირა აქეთ ვიყავი. მქონდა ეს წადი-წამოდი. თუმცა, ასეთ დროს, როცა კაცი „მიტოვებულია“, არსებობენ სხვა ქალები, რომლებიც შენს ადგილს იკავებენ. ჩვენს შემთხვევაშიც ასე მოხდა. განცდა მეც მქონდა, ჩემს შვილებსაც ჰქონდათ. თან, ძალიან პატარები იყვნენ. უმცროსი ორი წლის იყო, უფროსი - ხუთის. ზუსტად 2008 წლის ომის პერიოდში დავშორდით. მე უკვე საწარმოს ვაშენებდი და დიდ ამბავში ვიყავი. პატიების კუთხით, მგონია, რომ ნაპატიებია. თანამედროვედ გაზრდილი ბავშვები არიან. ძალიან დიდი წვლილი აქვს დედაჩემს, რომელმაც ბავშვებს სწორად აუხსნა ჩემი საქმიანობა და ჩემი სურვილები. მამამისთან კარგი ურთიერთობა აქვთ; მეც კარგი ურთიერთობა მაქვს ჩემს მეუღლესთან. ის, რაც თქვენ მკითხეთ, ოდესმე, დიდობაში, კიდევ უფრო გამოჩნდება.

 
ეგენი რომ ძალიან გაიზრდებიან, მე რომ მოხუცი გავხდები, მერე დავინახავ, მათ ჩემდამი დამოკიდებულება როგორი ექნებათ. თუ ისინი ჩათვლიან, რომ მე ამიყვანენ მომვლელს - და ღმერთმა ქნას, რაღაც ასაკამდე მიმაღწევინოს, არაფერი არ ვიცი - მომვლელს ამიყვანენ, ისეთი ყურადღებიანები არ იქნებიან, როგორიც მე ვიყავი მათ მიმართ, ჩავთვლი, რომ ეს იყო სწორედ ის გავლენა, როდესაც მე მათ ვუღალატე. ასე ვთქვათ, რომ მივატოვე და, ვთქვათ, წავედი სოფელში სხვა ღირებულებებით.

თუ ეს ასე არ მოხდება და მოხდება პირიქით, ჩავთვლი, რომ ნაპატიებია. სიტყვიერად ახლაც ნაპატიებია, მაგრამ, გარკვეული დროის შემდეგ, ქმედებით უფრო მეტს დავინახავ, რა დაღი დავტოვე მათ ცხოვრებაში. ახლა რომ ჰკითხო, ჩემ გარეშე არ უნდათ ცხოვრება. 

- დიდი მადლობა ინტერვიუს ამ ნაწილისთვის. ამდენი ტვირთის ფონზე, რა აიოლებს თქვენს ცხოვრებას?

- ბედნიერი ადამიანები, - მეტი არაფერი. 

- რომლებიც?

- რომლებიც მეხმიანებიან, მწერენ - მე რომ არ ვყოფილიყავი, მათი ცხოვრება რამდენად მძიმე ან სხვანაირი იქნებოდა. შეიძლება, ისეთი მესიჯი მიიღო, რომ მთელი ღამე არ გეძინოს ემოციისგან. მიყვარს ადამიანების გაბედნიერება. მიყვარს, სხვას რომ საჩუქარს ვუკეთებ, სხვას რომ ვუვლი, სხვას რომ ვპატრონობ. სხვა ადამიანების კარგად ყოფნა მხდის კარგად. 

- ასეთი შინაარსიანი ცხოვრების მიუხედავად, თქვენი თავის ვალი თუ გაქვთ?

- ვერ ვიტყვი, რომ რაიმე ვალი მაქვს. მგონია, რომ გასწორებული ვარ ჩემს თავთან.

 

 

„ადამიანი უნდა დაიბადოს იმისთვის, რომ  უყვარდეს.“ 

 


- საუბრის ბოლოს, მინდა, გთხოვოთ, გვიამბოთ რომელიმე ღარიბი, მაგრამ ხალისიანი ადამიანის ამბავი, - თუ გახსენდებათ. 

- დიახ, მახსენდება ასეთი ამბავი. როგორც გითხარით, კოვიდის წინააღმდეგ მებრძოლი პლატფორმა გავაკეთეთ, „1ანობა“ ჰქვია. სოციალურად დაუცველ ადამიანებს საკვებით ვეხმარებოდით. ერთ ოჯახში დავრეკეთ და ვუთხარით, რომ საკვები უნდა მივუტანოთ. ქალმა ტირილი დაიწყო და გვითხრა, ახლა ერთი ისტორია უნდა მოგიყვეთო.  ასეთი რამ მოგვიყვა: როცა პატარა ვიყავი, ერთი ოჯახი ძალიან გვეხმარებოდა, მეც გაჭირვებაში ვიზრდებოდი. ორი დღის წინ სახლიდან ოცი ლარით გამოვედი. ოთხი შვილი მყავს, მათთვის პური, ბურღულეული და კარტოფილი უნდა მეყიდა. ის ქალი, რომელიც დედაჩემს ეხმარებოდა, უკვე მოხუცებული, სუპერმარკეტთან დამხვდა, მათხოვრობდა. თვითონ ვერ მიცნო. შევედი მაღაზიაში, მაგრამ მაშინვე გამოვბრუნდი და ჩემი ოცი ლარი ამ ქალს ჩავუდე ხელში. სახლში ამოვედი, ვტირივარ, შვილი მეკითხება, რა მოგივიდაო და ვუხსნი, რომ ფული დავკარგე. ამ დროს ზარი გაისმა ტელეფონზე, თქვენ დარეკეთ და მითხარით, პროდუქტი უნდა მოგიტანოთო... მართლა იმდენი პროდუქტი მივიტანეთ, რომ ერთი თვე ეყო იმ ოჯახს. ღარიბი ადამიანის სიხალისე შეიძლება ისეთი იყოს, რომ ადვილად ვერ ამოიცნო. მაგრამ მხოლოდ შინაგანი სიხალისე უბიძგებს ადამიანს, ისე მოიქცეს, რომ თავისი გაცემული შემდეგ ორმაგად დაუბრუნდეს. ეს ამბავი ხშირად მახსენდება, როცა რაღაცას ვაკეთებ.  

- საუბარს დავასრულებთ თქვენი კომენტარით ცნობილი ადამიანების ორ გამონათქვამზე. პირველი ციტატის ავტორია შარმა რობინი - კანადელი ავტორი და სპიკერი ლიდერობის სფეროში (1965წ): „თქვენი ორი სიტყვა - მე შემიძლია! - უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე თქვენი ინტელექტის კოეფიციენტი.“

- აბსოლუტურად ვეთანხმები. „მე შემიძლია!“ არის მოტივაცია სხვა ადამიანისთვის: თუ ამან შეძლო, მეც გავაკეთებ. ამავდროულად, მეიმედები, რომ შენ შეგიძლია, ჩემთვისაც რაღაც გააკეთო. ინტელექტის კოეფიციენტი კი არ გიქმნის განცდას, რომ ამ ადამიანს დაეყრდნობი. „მე შემიძლია!“ ნიშნავს, რომ არსებობს ადამიანი, ვისაც რაღაცის გაკეთება შეუძლია - შენთვის იქნება, სხვისთვის თუ ქვეყნისთვის.  

- ძალიან საინტერესოა, რომ თქვენ ეს ციტატა განმარტეთ სხვა ადამიანის თვალით და არა იმის თვალით, ვინც ამბობს, მე შემიძლიაო. ეს კიდევ ერთხელ მიანიშნებს, რომ თქვენი არაცნობიერი სხვებისკენ არის მიმართული. უნებლიეთ განამტკიცეთ ყველაფერი, რაც აქამდე ილაპარაკეთ. მეორე ციტატა ეკუთვნის ფრანგ მწერალსა და ფილოსოფოსს, ალბერ კამიუს (1913-1960): „ზოგიერთი ადამიანი იმისთვის არის შექმნილი, რომ უყვარდეს, ზოგიერთი კი იმისთვის, რომ იცხოვროს.“

- ვთქვათ, ადამიანი იმისთვის დაიბადა, რომ იცხოვროს. და?.. ამ „და“-ზე პასუხი არ მაქვს. მაგრამ თუ ადამიანი იმისთვის დაიბადა, რომ უყვარდეს, ჩემთვის ასეთი ჯაჭვი იბმება: თუ უყვარს, ესე იგი, მოსწონს; თუ მოსწონს, ესე იგი, სჯერა; თუ სჯერა, ესე იგი, შეუძლია; თუ შეუძლია, რაღაცას აკეთებს, ესე იგი, ქმნის. დიახ, ჩემი აზრით, ადამიანი უნდა დაიბადოს იმისთვის, რომ უყვარდეს. 

 

ფოტომასალა: ირაკლი გედენიძე

გუნდი

ირაკლი გედენიძე

ზურაბ ქურციკიძე

გიო კუსიანი

გიორგი ურუშაძე

თამთა ყუბანეიშვილი

ნანა ყურაშვილი

ინგა ქორიძე